Negen jaar oud was Moaza toen bleek dat ze chemotherapie moest ondergaan vanwege een erfelijke bloedziekte. Haar moeder las op internet dat chemotherapie waarschijnlijk haar vruchtbaarheid zou aantasten en dat invriezen van één eierstok dat mogelijk kon voorkomen. Vlak voor Moaza's eerste chemokuur, in 2001, werd dan ook één van haar eierstokken in Engeland ingevroren. Ook de Nederlandse Elbrich kreeg op jonge leeftijd chemotherapie en ook bij haar werd een eierstok ingevroren. Zij hoopt net als Moaza op die manier haar vruchtbaarheid terug te krijgen en zwanger te worden.

Moaza had als kind Beta Thalassemie. Om een beenmergtransplantatie te ondergaan moest haar immuunsysteem door middel van chemotherapie plat gelegd worden. Veel vrouwen raken na behandeling met chemotherapie hun vruchtbaarheid kwijt. Een deel komt zelfs versneld in de overgang, zo ook Moaza.

Kijk ook de uitleg: Hoe werkt het invriezen en terugplaatsen van eierstokweefsel?

Eierstok verwijderd en ingevroren

'Mijn moeder vond vlak voor mijn eerste behandeling op internet een artikel over fertiliteitspreservatie, waarbij een eierstok werd verwijderd en ingevroren. Op latere leeftijd zou die eierstok dan in plakjes teruggeplaatst kunnen worden in de nog bestaande eierstok', vertelt Moaza aan Dokters van Morgen in Londen. De procedure waarbij het weefsel teruggeplaatst zou worden was op dat moment nog niet gebeurd. Er was ook geen enkele garantie dat het ingevroren weefsel iets zou opleveren in de toekomst. Toch besloten de ouders van Moaza de gok te wagen.

Toen Moaza en haar man, 13 jaar na de behandelingen, een kinderwens hadden, bleek de achtergebleven eierstok te zijn geslonken tot een derde van de aanvankelijke grootte. Moaza wendde zich tot de bekende Britse gynaecoloog Sara Matthews in Londen. Zij wilde het ingevroren weefsel terugplaatsen in de hoop dat het lichaam van Moaza zelf eitjes zou gaan aanmaken. In 2015 kreeg Moaza als eerste vrouw ter wereld haar ingevroren eierstok in plakjes teruggeplaatst in haar achtergebleven eierstok.

Moaza werd wereldnieuws

Na maanden wachten kwam er goed nieuws: het lichaam van Moaza maakte zelf weer eitjes aan. Omdat een spontane zwangerschap uitbleef gingen zij en haar man over tot IVF. Met resultaat: In 2016 beviel Moaza van een zoon. Inmiddels is daar ook een dochter bijgekomen.

De geboorte van de zoon van Moaza was wereldnieuws. Te meer daar de eierstok van Moaza nog voor de pubertijd (en haar eerste menstruatie) werd verwijderd. Ook in Nederland werd er meegekeken met wat er in Engeland gebeurde.

Behandeling nu ook in Nederland

Acht jaar geleden vond in Nederland de eerste terugplaatsing plaats en inmiddels hebben 13 vrouwen weefsel teruggeplaatst gekregen. De gynaecoloog die al deze operaties (op één na) allemaal uitvoerde is Leoni Louwé, werkzaam in het Leids Universitair Medisch Centrum. De terugplaatsingen leidden tot verschillende zwangerschappen bij in totaal acht vrouwen. De Dokkumse Elbrich was haar laatste patiënt, afgelopen juni. Zij overleefde een tumor in haar heiligbeen die bij haar op 9 jarige leeftijd werd ontdekt.

'Ik kreeg plaatselijk 14 keer bestraling en daarna nog 30 keer chemotherapie. Na de eerste chemotherapie hebben de artsen in het UMC Groningen mijn ouders gewezen op de mogelijkheid van het invriezen van mijn ene eierstok'. De ouders van Elbrich besloten dat direct te doen. En toen een echte ongesteldheid in de pubertijd uitbleef wist Elbrich dat ze bij een kinderwens, zich goed moest laten informeren over de mogelijkheden.

Na een aantal jaar zoeken kwam zij in Leiden bij gynaecoloog Louwé terecht. 'Die pakte gelijk door en plaatste het weefsel in mijn overgebleven eierstok'. Dokters van Morgen volgde Elbrich bij dit traject. Hoe het afloopt is te zien in de uitzending.

Je kunt Elbrich en Bennie ook volgen via YouTube: