Uit nieuw wetenschappelijk onderzoek gedaan in Israël het afgelopen jaar blijkt dat een behandeling met Deep TMS (transcraniële magnetische stimulatie) ook succesvol kan worden ingezet bij een alcoholverslaving. De 'gewone' methode van TMS, een soort van elektrostimulatie van het brein, wordt in ons land sinds 2017 al ingezet en vergoed bij een depressie.

Hierboven zie je een fragment uit de uitzending. Kijk de hele uitzending van Dokters van Morgen over alcohol hier.​​​​​​​

In Israël, op de Ben Gurion Universiteit, heeft neurowetenschapper Abraham Zangen het afgelopen jaar wetenschappelijk onderzoek gedaan naar een geheel nieuwe behandelmethode voor mensen met een alcoholverslaving. Deze methode betreft de zogenaamde Deep TMS en is nog redelijk experimenteel.

Onderzoek van professor Zangen

Professor Zangen voerde een onderzoek uit onder 52 mensen die kampten met een alcoholverslaving. Allemaal hadden ze op dat moment al meerdere mislukte stoppogingen achter de rug. De helft van de groep kreeg Deep TMS, de andere groep kreeg een placebo-behandeling. De mensen die met Deep TMS werden behandeld, kregen drie weken lang, vijf keer per week stroomstootjes toegediend die centimeters diep het brein in gaan.

Zangen: 'Van de groep mensen die daadwerkelijk door ons werd behandeld, viel zo'n veertig procent na drie maanden helaas weer terug in het oude patroon van alcoholmisbruik. Van de controlegroep lag dit percentage na drie maanden echter veel hoger, namelijk op zo'n zeventig procent.'

Dit betekent dat zo'n 60% van de deelnemers die met Deep TMS werd behandeld, zeker drie maanden nuchter bleef. Zangen: 'Dat is statistisch significant te noemen. Een heel duidelijk resultaat.' Deep TMS zou zo goed werken omdat hiermee het beloningssysteem zou kunnen worden beïnvloed en daardoor gedragspatronen die samenhangen met een verslaving kunnen veranderen.

Elektrische pulsen afgegeven

Tijdens eerdere onderzoeken naar de effectiviteit van TMS heeft Zangen een paar jaar geleden zijn eigen TMS-apparaat ontwikkelt: de zogenaamde Deep TMS. Met dit apparaat kan Zangen dieper het brein in dan het 'normale' TMS-apparaat dat op dit moment al wordt ingezet in Nederland bij mensen met een depressie. Bij zowel TMS als bij Deep TMS worden elektrische pulsen afgegeven.

Deze elektrische pulsen gaan het brein in en zetten vervolgens hersencellen aan tot meer of minder activiteit, afhankelijk van de frequentie van de pulsen. Deze stroomstootjes herstellen de balans in de prefrontale hersenschors, het voorste deel van de hersenen waar onze emoties worden gecontroleerd.

Zangen: 'Maar bij Deep TMS kunnen de elektrische pulsen dieper het brein in, zo'n vier centimeter. Bij TMS is dat ongeveer een centimeter. Daarnaast richtten we ons met dit apparaat tijdens het onderzoek ook op een ander deel van het brein dan bij TMS wordt gedaan.' Volgens Zangen zorgt deze combinatie voor de goede resultaten die ze bereikten met het onderzoek.

Deelnemer Janna drinkt geen druppel alcohol meer

Over de effectiviteit van Deep TMS bij een alcoholverslaving kan de van oorsprong Russische Janna Dimora meepraten. De 40-jarige moeder van twee kinderen begint met drinken na haar scheiding en na haar emigratie vanuit Rusland naar Israël. Janna: 'Elke dag zat ik thuis op het balkon bier te drinken. De kinderen kwamen dan bij me en wilden met me spelen. Maar het enige dat ik wilde, was nog meer drinken.'

Op een dag leest Janna op Facebook een oproep van neurowetenschapper Zangen die deelnemers zoekt voor zijn onderzoek. Ze meldt zich direct aan en wordt wekenlang behandeld door hem met Deep TMS. Sinds het onderzoek en deze behandelingen heeft ze geen druppel alcohol meer gedronken.

Janna: 'Al anderhalf jaar ben ik nu nuchter. Ik ben zo blij dat ik hieraan heb meegedaan. En zo dankbaar. Ik heb mijn leven hierdoor weer kunnen oppakken.' Inmiddels werkt Janna weer en heeft ze ook weer een nieuwe relatie.

Internationaal vervolgonderzoek

Omdat het eerste wetenschappelijke onderzoek naar de inzet van Deep TMS bij een alcoholverslaving zo'n succes bleek, zal de studie binnenkort internationaal navolging krijgen. Aan dit nieuwe, grootschalige onderzoek doen onder meer de Verenigde Staten mee en Australië, zo vertelt Zangen.

Ook het AMC in Nederland heeft inmiddels interesse getoond in deelname aan het onderzoek. Zangen: 'De huidige studie laat nu al zeer veelbelovende resultaten zien. Wij geloven dat, als we het nog verder onderzoeken op grotere schaal dit uiteindelijk een gangbare behandeling zou kunnen worden voor mensen met een alcoholverslaving.'