Muziek inzetten voor en na een operatie kan ervoor zorgen dat een patiënt minder pijnstilling nodig heeft. Daar kijken we naar in de uitzending van Dokters van Morgen over muziek als medicijn. Ook tijdens de operatie naar muziek luisteren kan positieve effecten hebben.

In de uitzending kijken we mee tijdens een operatie van Paul Carlier. Bij hem is onlangs darmkanker geconstateerd. De kanker is al verspreid over meerdere plaatsen in de darm, waardoor er veel operatief verwijderd moet worden. Er wacht dus een zware, en ook zeer pijnlijke operatie. Paul: ‘De bedoeling is dat mijn darm weer aan elkaar wordt genaaid, en hopelijk hoeft er geen gebruik te worden gemaakt van een stoma.’

Bij de operatie van Paul, in het IJsselland Ziekenhuis, gaat muziek een grote rol spelen. En dat is een primeur. Als eerste krijgt hij als standaardbehandeling voor, tijdens en na de behandeling muziek te horen. Paul: ’Ik word nu geopereerd met muziek, waardoor ik waarschijnlijk rustiger wakker word en sneller genees, met minder medicijnen. Ik ben daar wel nieuwsgierig naar. En ik ben benieuwd of ik na afloop nog weet welke muziek ik gehoord heb.’

‘Je moet wel in een soort flow komen, zonder dat het afleidend werkt’

Oncologisch chirurg Maarten Vermaas gaat de operatie uitvoeren. ‘Er zijn nu door wetenschappelijke studies sterke aanwijzingen dat je zowel angst als pijn daarmee kan verminderen. En hopelijk kan daardoor ook achteraf het gebruik van pijnstillers worden verminderd. Wij werken daar als ziekenhuis wel aan mee, omdat we daarin geloven.’ Vermaas denkt zelfs dat hij met muziek op de operatiekamer beter opereert. ‘Ik vind het heel prettig. Ik luister thuis veel muziek, maar ook vaak op de operatiekamer. Rock doet het voor ons als opererend team altijd wel goed, of iets met een beat erin. Maar niet te overmatig. Je moet wel in een soort flow komen, zonder dat het afleidend werkt.’

‘Minder angst, minder pijn, minder stress’

Hans Jeekel, hoogleraar chirurgie, deed onderzoek naar muziek bij operaties. ‘Toen ik hier zes, zeven jaar geleden mee begon, was mijn doel om muziek als nieuwe behandeling in de gezondheidszorg te implementeren. En ik wist toen, dat kan alleen maar langs de wetenschappelijke weg.’ Hij pakte het daarom grondig aan en deed onderzoek onder ruim 7200 patiënten. Al snel kwam hij erachter dat niet alle muziek geschikt is. Jeekel: ‘Wat we zien, uit een heleboel studies, is dat het ritme rond het hartritme moet liggen. Daarnaast moet het een bepaalde harmonie hebben, en niet te veel uitschieters hebben.’ Ook volumewisselingen zijn geen goed idee. En er moet worden gelet op de frequenties, omdat oudere mensen de hogere frequenties niet meer kunnen horen. Er is dus een aantal eisen waar de muziek aan moet voldoen.’

De resultaten van het onderzoek van Jeekel waren verbluffend. ‘Minder angst, minder pijn, minder stress, maar ook minder gebruik van verslavende pijnmedicatie. Wat natuurlijk fantastisch is. Dat mag je de patiënt dus niet onthouden. Je moet het in ieder geval aanbieden.’

Onderzoeken naar muziek en operaties.