Dat bewegen belangrijk is om je spieren gezond te houden, dat weten we allemaal. Maar wat gebeurt er als je door bijvoorbeeld ziekte of een ziekenhuisopname niet kan bewegen? Luc van Loon is hoogleraar Bewegingswetenschappen aan de Universiteit van Maastricht en onderzoekt spierverlies na immobilisatie.

'We weten al heel lang dat langdurige bedrust heel slecht is voor je spiermassa, maar we komen er de laatste jaren steeds meer achter dat zelfs twee weken of een week bedrust al voor spierverlies zorgt', zegt van Loon. Wat blijkt? Uit een recent onderzoek dat hij deed blijkt dat een gezond persoon bij een week bedrust al ongeveer 1,5 kilo aan spieren verliest. 'Dat is dezelfde hoeveelheid spieren waar je een half jaar keihard voor moet trainen. En dan hebben we het nog niet eens over iemand die ziek is.'

'Als je dingen niet meer kan die je wel kon moet je gaan trainen'

Dokters van Morgen volgde Igor, een proefpersoon die voor de onderzoeksgroep van Van Loon, vrijwillig zijn onderbeen liet gipsen. Na een week ging het eraf. Wat bleek? Een week later had Igor spierverlies in het onderbeen van 200 gram. 'Een flinke biefstuk', licht Van Loon toe. Het is één van de vele studies die Van Loon en zijn onderzoeksgroep doen naar immobilisatie. Volgens hem is er te weinig kennis over de effecten van immobilisatie. 'Het verlies aan kracht is trouwens nog groter dan het verlies aan spiermassa. Dat krijg je wel terug, op het moment dat je het gaat gebruiken. Dat is ook de reden dat mensen na bedrust snel moeten revalideren, traplopen en actieve dingen doen.' De fout zit er volgens van Loon in om mensen te betuttelen. 'Als je dingen niet meer kan die je wel kon moet je trainen. Familie moet de slaapkamer van opa of oma niet naar beneden verplaatsen en niet gelijk een rollator aanschaffen, daarmee gaan we mensen afhankelijk maken en komen ze nooit meer op hun oude spierniveau terug. Dan bewegen mensen minder, worden ze dikker en krijg je een hoger risico op hart-en vaatziekten. Oftewel: Rust roest.'

Eiwitten worden beter opgenomen na een fysieke inspanning

Ook interessant: Uit onderzoek blijkt dat spieren eiwitten beter opnemen wanneer voor de maaltijd een fysieke inspanning wordt geleverd. En eiwitten en inspanning zijn de sleutel tot gezonde spieren. 'Mensen in het ziekenhuis krijgen hun dienblad met eten in bed aangereikt, terwijl een grote groep daarvan prima uit bed kan komen, naar een tafel kan lopen en daar kan eten. Dan neemt het lichaam de voedingsstoffen alweer beter op'. Eigenlijk zouden we onze ziekenhuizen anders moeten inrichten vindt Van Loon: 'Overal ter wereld vraag ik mensen: Waar is de tv in een ziekenhuiskamer? Ja. Recht boven het bed. Dat is het laatste dat we willen. We willen namelijk dat mensen zoveel mogelijk bewegen.'

Een positieve ontwikkeling? Bij topsporters wordt nu bij een blessure elektrostimulatie toegepast. Je hebt dan wel spierkrachtverlies, maar de spierafbraak stopt. 'Dat bevordert het herstel enorm. Hopelijk vindt dit in de toekomst meer zijn weg richting bijvoorbeeld intensive cares.'