'Alle ziektes ontstaan in de darmen'. Dit zei Hippocrates, de grondlegger van de moderne geneeskunde, zo'n 2000 jaar geleden. Modern wetenschappelijk onderzoek lijkt zijn idee voor een groot deel te kunnen onderbouwen. Alhoewel zeker niet élke ziekte zijn oorsprong in de darmen kent, is er steeds meer bewijs dat heel veel chronische stofwisselingsziektes te verklaren zijn uit het feit dat er iets misgaat in de darmen. Deze nieuwe kennis biedt ook andere behandelmogelijkheden. De meest voor de hand liggende: je voedingspatroon aanpassen.

Twee kilo aan darmbewoners

Tot voor kort was het onduidelijk welk leven er zich in onze darmen bevond. Nu weten we dat er ruim twee kilo aan bacteriën in dit donkere stukje van je lichaam wonen. Deze bestaan weer ie weer uit zo'n duizend verschillende soorten; een grotere biodiversiteit dus dan dieren in een tropisch regenwoud.  De samenstelling van deze verschillende soorten bacteriën speelt een belangrijke rol in hoe we ons voelen en hoe gezond of ziek we zijn.

De één wordt dik van een taartje, de ander niet

Het eten dat we eten, heeft naast een aantal andere factoren een belangrijke rol in hoe gezond en divers deze bacteriën (het microbioom) zijn. Niet voor niets dat er steeds meer gekeken wordt naar hoe voeding ons microbioom verandert en welk effect dit kan hebben op onze gezondheid. Het idee is ook steeds meer dat er niet één antwoord is op de vraag wat een gezond dieet is. Wat voor de een goed en gezond is kan voor de ander juist voor klachten zorgen. 'Het is echt waar dat de ene persoon dik wordt van een taartje, terwijl er bij een ander nooit iets lijkt te veranderen', legt arts en onderzoeker Michael Mosley uit.

Michael Mosley slikt een camerapil en legt uit hoe het microbioom werkt:

Persoonlijk voedingsadvies

Speciaal voor het programma Dokters van Morgen hebben Michael Mosley (tevens schrijver van Het Slimmedarmendieet), huisarts Tamara de Weijer (Arts en Voeding) en microbioomonderzoekers drie kandidaten een gepersonaliseerd voedingsadvies gegeven. De aanpak en het advies waren gebaseerd op een langdurig persoonlijk intakegesprek en een uitgebreid onderzoek naar het microbioom. Gedurende het traject van acht weken werd constant gekeken naar het effect en hoe dit verbeterd kon worden.

Het experiment

In de eerste twee weken zaten de kandidaten op een eliminatie-dieet, waarin ze heel veel producten als brood, zuivel, alcohol, bepaalde groenten en fruit en specerijen moesten laten staan. In de weken daarop werden langzaam weer producten of ingrediënten aan de maaltijden toegevoegd. Dit was deels gebaseerd op de persoonlijke samenstelling van het microbioom en deels op de kennis en analyse van de deelnemende artsen en onderzoekers. Dokters van Morgen heeft met dit bijzondere experiment drie mensen van (darm)klachten af proberen te helpen waar ze al jaren mee rondliepen. Daarnaast wordt in het programma een inkijkje gegeven in hoe in de (nabije) toekomst persoonlijke voedseladviezen ingezet zouden kunnen worden bij verschillende klachten of aandoeningen.

Toekomst van diëten

Deze wetenschap staat nog in de kinderschoenen, maar kennis over de relatie tussen onze darmbewoners en de rest van ons lichaam groeit met de dag. Er is nog meer onderzoek en kennis nodig voordat dergelijke testen op grotere schaal een betrouwbaar en specifiek advies kunnen opleveren. Wereldwijd lijkt Israël op dit moment koploper in kennis en mogelijkheden. In de uitzending is te zien hoe Israëlische wetenschappers erin zijn geslaagd om een heel gedetailleerd voedseladvies te kunnen geven aan Antoinette Hertsenberg en voormalig Olympisch zwemmer Maarten van der Weijden.



In Nederland is een dergelijke test met deze nauwkeurigheid nog niet voorhanden. Mocht je zelf (darm)klachten hebben die wellicht met een ander voedingspatroon op te lossen zijn, is het advies om dit met je huisarts of diëtist te bespreken.