Reisorganisatie Corendon wil niet alleen 'coronavrije' vakanties organiseren, maar ook sneltests lanceren die antistoffen tegen het coronavirus aantonen. Deze sneltests moeten op korte termijn voor eenieder die wil beschikbaar worden. Het RIVM en virologen zijn kritisch. 

'Inzicht in je gezondheid met een eenvoudige vingerprik. Binnen 15 minuten antwoord of je antistoffen hebt tegen het coronavirus.' Met die boodschap opent reisorganisatie Corendon op haar website corendonsneltest.nl, waar iedereen die wil zich kan aanmelden om binnenkort op een locatie van Corendon getest te worden op de aanwezigheid van antistoffen tegen het coronavirus. Voor dit plan werkt Corendon samen met zorgbedrijf ViaMedica.

De sneltest staat los van de 'coronavrije' vakanties die Corendon wil organiseren. Ook voor die vakanties dienen mensen getest te worden, maar dat gaat dus om een andere test. Over deze nieuwe sneltest liet Corendon vooralsnog weinig los.

Radar zocht uit wat Corendon van plan is met de sneltest

Welke tests zijn er?

Om het medische verhaal achter de sneltest boven water te krijgen, is het zaak eerst te kijken op welke manier getest kan worden of iemand het coronavirus heeft (gehad). Er bestaan verschillende soorten coronatests, legt viroloog Anke Huckriede uit:

  • 'Eén waarmee je antigen aantoont, dus de aanwezigheid van het virus zelf;
  • Eén waarmee je antistoffen aantoont, dus een eerder doorgemaakte infectie;
  • En één die het virus zelf aantoont, zonder gebruik te maken van antistoffen.'

Volgens Huckriede is het probleem van de eerst beschreven test dat hij over het algemeen vrij ongevoelig is. Alleen als er veel virus aanwezig is, kun je het aantonen. 'En ik weet niet of er voor dit coronavirus al een dergelijke test bestaat.' De test die op dit moment het vaakst wordt gebruikt is de test die het virus aantoont, zonder gebruik te maken van antistoffen. Hierbij wordt getest op de aanwezigheid van het genetische materiaal, RNA, van het virus. Deze zogeheten PCR-test wil het kabinet op korte termijn voor iedere Nederlander toegankelijk maken. 

Viroloog Huckriede geeft aan dat onlangs van zo'n soort PCR-test een sneltestversie is verschenen die wellicht betrouwbaar is. 'Deze test is goedgekeurd door de Food and Drug Administration (FDA) in de Verenigde Staten. De voorraad aan tests is vooralsnog alleen vrij klein, waar de vraag juist groot is. Daarom zou ik die tests reserveren voor bijvoorbeeld medewerkers van een ziekenhuis of verzorgingshuis.' 

Welke test gaat Corendon gebruiken?

Corendon en ViaMedica zetten in op de tweede test die Anke Huckriede beschrijft: een test die de aanwezigheid van antistoffen aantoont. Voor 69 euro kan iedereen zich vanaf woensdag 13 mei aanmelden voor deze test. Het idee is dat testpersonen direct te weten komen of ze antistoffen hebben tegen het coronavirus. Het RIVM vindt het plan onverstandig.

Dinsdag publiceert het RIVM immers nog een rapport waarin staat dat sneltests niet betrouwbaar zijn voor individueel gebruik. Hiervoor heeft het zestien sneltests onderzocht. Of de sneltest die Corendon wil gebruiken ook tot de onderzochte tests behoort, is onduidelijk. 'ViaMedica is verantwoordelijk voor de aanschaf van de tests, het leveren van personeel om de tests uit te voeren en de communicatie van de uitslag aan deelnemers. Corendon stelt de testlocatie ter beschikking en gaat over de algemene communicatie aan deelnemers', is de eerste reactie van Corendon. 

Orient Gene Rapid Test

ViaMedia wijst echter weer richting Corendon, dat juist de leiding zou hebben over dit plan en weldegelijk het fijne van de test weet. Uiteindelijk legt Corendon uit dat het een in Europa genotificeerde en geregistreerde anitstoffentest is. 'De test is gevalideerd, volledig getest en klinische data zijn verzameld conform de geldende eisen', aldus de Corendon-woordvoerder. Het gaat volgens Corendon om de Orient Gene Rapid Test, die binnen een onderzoek van het Erasmus MC en RIVM als beste naar voren kwam qua specificiteit en sensitiviteit. 'Kortom: wij zijn op basis van feiten ervan overtuigd dat we deze antistoffentest kunnen gebruiken.'

Daar het RIVM in de rapportage enkele laboratoria bedankt voor het leveren van data, waaronder het Erasmus MC, is het aannemelijk dat de door Corendon gekozen sneltest bij het onderzoek betrokken was. En dat het, ondanks dat het als beste uit de test kwam, door het RIVM alsnog als te onbetrouwbaar voor individueel gebruik wordt beoordeeld. 

Waarvoor gebruik je de antistoffentest dan wel?

Het antwoord op deze vraag zit in de context van de gebruiksmethode. Waar Corendon mensen individueel wil testen op de aanwezigheid van antistoffen, gebruikt het RIVM dergelijke tests alleen om grootschalige immuniteit te onderzoeken. 'Allereerst blijkt uit dit onderzoek van het RIVM dat geen enkele onderzochte sneltest voor individueel gebruik betrouwbaar genoeg is. En stel dat zo'n test wel honderd procent betrouwbaar is, dan zegt dat eigenlijk nog niets', vertelt een woordvoerder van het RIVM. Ze licht toe dat we op dit moment niet goed weten hoe lang je immuun bent wanneer je het virus hebt gehad en antistoffen hebt opgebouwd. Oftewel: zelfs als je positief test op antistoffen tegen het coronavirus, dan weet je nog steeds niet of je veilig bent. 

Het RIVM zet antistoffentests in om te onderzoeken hoe groot de immuniteit is onder de gehele bevolking. Het bloedonderzoek van Sanquin is hier ook een voorbeeld van. Door mensen op individuele basis een uitslag te geven of zij antistoffen hebben tegen het coronavirus, veroorzaak je een zekere vorm van schijnveiligheid, denkt het RIVM. Corendon blijft desondanks vastberaden de tests op de markt te brengen, al is het maar om zoveel mogelijk testgegevens te verzamelen. 'En als ons testprotocol strikt wordt gehandhaafd en we gebruiken de allerbeste tests, minimaliseren we daadwerkelijk de besmettingsrisico's. Helemaal uitsluiten kan nooit, maar dat geldt ook voor alle activiteiten die mensen nu al ondernemen.'

Update 14 mei 11:05 uur: Hugo de Jonge haalt coronatests Corendon door elkaar

'All-inclusive zou dan inclusief het virus kunnen zijn', aldus minister Hugo de Jonge over de plannen van Corendon voor een 'coronavrije' vakantie. De Jonge spreekt van 'schijnveiligheid' wanneer reizigers vlak voor vertrek getest worden op het coronavirus. Sneltests zijn volgens hem 'niet betrouwbaar genoeg' en dan vooral sneltests die de aanwezigheid van antistoffen tegen het virus aantonen.

Waar de minister de mist in gaat, is dat hij de antistoffentest van Corendon linkt aan de 'coronavrije' vakanties. Het gaat bij de all-inclusive vakanties van de reisorganisatie echter om een hele andere test, namelijk eentje die de aanwezigheid van het virus op dat moment aantoont: een PCR-sneltest. De antistoffentest betreft een ander plan van Corendon dat los staat van de 'coronavrije' vakanties. Overigens zijn virologen het met De Jonge eens dat ook het plan voor all-inclusive vakanties onverstandig is.

Coronavrije vakantie met Corendon: sprookje of 'het nieuwe normaal'?

Bron update: ANP