Autofabrikanten Volkswagen, BMW, Daimler entoeleverancier Bosch voerden niet alleen proeven met uitlaatgassen uit op apen, maar ook op mensen. Dat blijkt uit een rapport van de European Research Group on Environment and Health in the Transport Sector (EUGT) dat in handen is van de Süddeutsche Zeitung en de Stuttgarter Zeitung.

Volgens het rapport onderzocht Volkswagen in 2014 hoe gezonde mensen reageerden op de inademing van stikstofdioxide. Stikstofdioxide is het vervuilende element in uitlaatgassen. De autofabrikant manipuleerde de uitstootcijfers van deze stof eerder met de zogenaamde sjoemeldiesels. Zo wilden ze de wettelijke limieten voor dieselvoertuigen halen. In werkelijkheid werden die limieten vaak overschreden.

'Ethisch niet te rechtvaardigen'

De Duitse autoriteiten veroordelen de onderzoeksmethoden. 'Deze testen op apen en zelfs op mensen zijn ethisch niet te rechtvaardigen', zei regeringswoordvoerder Steffen Seibert. 'Dit roept kritische vragen op over degenen die erachter zitten.'

VW-topman: 'Proeven zijn onaanvaardbaar'

VW-topman Matthias Müller heeft omstreden proeven met dieseluitlaatgassen op mensen onaanvaardbaar genoemd. 'De methoden die in de VS werden toegepast waren verkeerd, ze waren onethisch en walgelijk', zei Müller maandagavond in Brussel. 'Het spijt me dat Volkswagen betrokken was bij deze operaties. Er zijn dingen die men simpelweg niet doet.'

Universiteit van Aken

De proeven met uitlaatgassen die Volkswagen heeft laten uitvoeren op 25 mensen, waren goedgekeurd door het ethisch comité van de medische faculteit van de universiteit van Aken. Dat meldde de zender NDR op gezag van de leider van het betrokken instituut. De tests zouden moeten aantonen dat de belasting van dieselverontreinigende stoffen aanzienlijk is gedaald dankzij moderne technologie.

Daimler en BMW zeggen niets te weten van het onderzoek en distantieren zich ervan. Het is nog onduidelijk of de andere fabrikanten van de tests afwisten.

Ook in Nederland werd op mensen getest

Ook in Nederland zijn proeven gedaan met uitlaatgassen op mensen. Dat zegt een van de onderzoekers die de experimenten uitvoerden tegen de NOS.

Proeven met dieseldamp

De proeven met dieseldamp vonden plaats tussen 2006 en 2012 bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), vaak met medewerking van de Zuyd Hogeschool in Heerlen. 'Ik heb ze zelf ook gedaan voor het RIVM. Soms met muizen of ratten en ja, ook soms met mensen', zegt Paul Borm, hoogleraar toxicologie, tot 2017 verbonden aan de Zuyd Hogeschool. 'We stopten twaalf mensen in een heel grote vrachtwagen, die kregen dan een uur lang een gasmasker op met omgevingslucht', zegt Borm.

RIVM

In een onderzoek van Borm dat in 2012 (onder andere op de website van het RIVM) werd gepubliceerd, is te lezen hoe de proefpersonen (tussen de 19 en 26 jaar) werden gerekruteerd. Ze gaven hun toestemming aan het onderzoek. Ze werden gedurende een uur in een afgesloten kamer blootgesteld aan verschillende testconcentraties.

Bron: ANP