Hoogleraar virologie Marion Koopmans houdt 'serieus rekening' met de mogelijkheid dat de grote demonstratie tegen racistisch politiegeweld in Amsterdam kan leiden tot een nieuwe golf van coronabesmettingen. 'Met zo'n grote groep is duidelijk dat die kans bestaat', reageert Koopmans, die geldt als autoriteit op haar vakgebied, op de betoging.

Over de demonstratie op de Dam zelf wil Koopmans geen oordeel vellen. 'Maar uit virusoptiek is dit een gebeurtenis die je liever niet ziet.'

De Dam stond maandag vol met mensen die hun afkeer wilden tonen tegen racistisch optreden door de politie in de Verenigde Staten. Door de drukte was anderhalve meter afstand houden tot anderen voor veel demonstranten praktisch onmogelijk.

'Houd je gezondheid in de gaten'

Koopmans, die verbonden is aan het Erasmus MC in Rotterdam, hoopt dat de deelnemers aan het protest de komende weken extra goed hun gezondheid in de gaten houden. Ze raadt die mensen aan zich bij milde klachten te laten testen op het coronavirus.

'Als het meevalt, is dat mooi, maar als het tegenvalt is het zuur', zegt de hoogleraar. Ze benadrukt nog eens het belang om versoepelingen van het coronabeleid stap voor stap door te voeren. Door grote samenkomsten, zoals de demonstratie, blijft mogelijk minder ruimte over voor andere versoepelingen, zegt Koopmans. 'Het is ook een kwestie van solidariteit.'

Omgevingsfactoren kunnen een positieve rol spelen

Viroloog Mariet Feltkamp van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) verbaasde zich over de omvang van de betoging. Ook zij stelt dat het risico bestaat dat deelnemers elkaar hebben besmet, maar anderzijds waren er volgens haar ook omstandigheden die het risico kleiner maakten. Zoals de wind en de stralende zon. 'Het virus houdt helemaal niet van uv-straling. Verder was er goede ventilatie. Dat betekent dat druppeltjes en aerosolen (kleine druppeltjes, red.) snel verwaaien', legde ze uit op NPO Radio 1. Het feit dat veel demonstranten mondkapjes droegen én dat het virus in Nederland op zijn retour is, maakt ook verschil.

Feltkamp riep mensen die hebben meegedaan wel op nu thuis te blijven en zich te laten testen als ze gezondheidsklachten krijgen.

Ook artsen zijn bang voor nieuwe besmettingen

Artsen hebben 'met afgrijzen' gekeken naar de demonstratie maandag op de Dam in Amsterdam. Dat zegt Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg. 'Het ging om ongeveer vijfduizend mensen die langdurig dicht bij elkaar zijn, die uit het hele land komen, waarvan de meesten de omstanders niet direct kennen. De kans dat daar mensen tussen hebben gezeten die corona bij zich droegen, is zeer reëel. De kans dat ze dit overgedragen hebben aan één of tientallen, is ook zeer reëel', aldus Kuipers.

Door de hoge opkomst bij het protest was het moeilijk voor deelnemers om afstand van elkaar te bewaren. Dat kan volgens Kuipers 'wel degelijk leiden tot een opvlamming van het aantal nieuwe infecties. Het virus is niet weg.' De demonstratie is, zegt hij, 'wel degelijk een risicofactor voor de mensen die daar aanwezig zijn geweest en hun directe naasten.'

'Ik zou zijn weggegaan'

Kuipers, die zelf in de Verenigde Staten heeft gewoond en gewerkt, zegt dat hij de aanleiding voor het protest goed kan begrijpen. 'Natuurlijk wil je graag deelnemen aan zo'n event. Maar ik kan me ook voorstellen, op het moment dat je daar aankomt en ziet hoeveel mensen daar zijn, dat je denkt: kan ik ook op een andere manier deelnemen? Want om daar met vijfduizend mensen langdurig te staan, dat is niet heel slim. Als ik er naartoe gelopen was, was ik weggegaan.' Kuipers zegt ook dat een protest 'op zo'n manier op zo'n locatie niet heel gelukkig' is.

Als alleen de demonstranten ziek zouden worden, kan de zorg de toestroom nog wel aan, zegt Kuipers. 'Maar we weten niet wat er omheen gebeurd is. Mensen gaan daarna nog ergens naar een terras, gaan weer terug naar hun eigen familie, hun eigen werkkring. Als op één event enkele tientallen mensen besmet raken, gaat dat heel snel verder voordat je dat detecteert.' Doordat op de Dam duizenden demonstranten stonden, dus duizenden mogelijke besmettingsbronnen, is contactonderzoek vrijwel onmogelijk.

Oproep om te testen

Wie het coronavirus oploopt, wordt daar ongeveer een week later ziek van. Kuipers roept de demonstranten op om zich 'bij de minste klachten' te laten testen 'en blijf thuis tot de uitslag bekend is'. Kuipers doet geen nieuwe oproep aan burgemeesters om kritisch te zijn over demonstraties. 'Die oproep ligt er al, er waren namelijk gewoon afspraken over gemaakt.' Maar de demonstratie op de Dam was volgens Kuipers 'niet conform de afspraken'.

Bron: ANP