Dat roken ongezond is weet bijna iedereen. Maar of roken het risico op corona vergroot en of het ziekteverloop er heftiger door wordt, is nog onduidelijk. In China worden steeds meer wetenschappelijke onderzoeken gepubliceerd over rokers en niet-rokers in het aantal ziektegevallen door corona en het verloop van de ziekte. Een helder beeld of harde bewijzen voor mogelijke verschillen zijn er nog niet.

Wetenschappelijk bewijs dat tabaksgebruik een negatieve invloed heeft op de gezondheid van de longen en het lichaam in het algemeen is er genoeg. We weten ook dat roken schadelijk is voor het immuunsysteem en het reactievermogen ervan op infecties, waardoor rokers kwetsbaarder zijn voor infectieziekten. Maar welk effect roken op het coronavirus heeft is nog niet bewezen. Verschillende onderzoeken wijzen erop dat roken een negatief effect heeft op het ziekteverloop. Maar onomstotelijk bewijs is er niet.

Cijfers uit China

Een onlangs gepubliceerd onderzoek in de New England Journal of Medicine keek bijvoorbeeld naar 1.099 patiënten die in China ziek zijn geworden door het COVID-19 virus. Daaruit blijkt dat van de 173 patienten die ernstige klachten hadden 16,9 procent rookten, 5,2 procent eerder in hun leven hadden gerookt. Bij patiënten met milde klachten was die verhouding lager. Van milde klachten rookte 11,9 procent en had 1,3 procent eerder gerookt. Gesteld wordt dat rokers zieker worden. China heeft de grootste populatie rokers ter wereld met bijna 50 procent van de bevolking. In dat licht zou je, als roken als oorzaak wordt genoemd, andere getallen verwachten.

Overigens hebben Chinese mannen beduidend vaker suikerziekte dan vrouwen en ook hoge bloeddruk komt meer bij mannen voor dan bij vrouwen. Ook zouden Chinese vrouwen weer eerder naar een dokter gaan dan mannen en zou het immuunsysteem van vrouwen in zijn algemeenheid beter bestand kunnen zijn tegen infecties. En welke rol spelen factoren als luchtvervuiling of ongezonde werkomstandigheden hier? De vraag is dus of sekse, leefstijl of een andere oorzaak de reden is van een ernstiger verloop van de ziekte. Meer onderzoek zal dat de komende maanden moeten uitwijzen.

Britse professor: 'mogelijk minder goed werkend immuunsysteem'

Ook de Britse professor Chris Whitty, naast epidemioloog dé gezondheidsadviseur voor de Britse regering, laat graag in het midden of roken de oorzaak is voor een ernstiger ziekteverloop bij corona. Hij zei onlangs in antwoord op vragen uit het Britse parlement: 'Bij luchtweginfecties maken we ons meer zorgen over mensen die roken. Zij lijken een minder goed werkend immuunsysteem te hebben, dus als je wilt stoppen: dit is een goed moment. Maar het is niet duidelijk of roken mensen specifiek vatbaarder maakt voor het coronavirus'.

In Nederland wordt er in officiële cijfers geen onderscheid gemaakt tussen rokers en niet-rokers. Wel worden ziektes als diabetes en hartaandoeningen gespecificeerd.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwt rokers dat zij waarschijnlijk kwetsbaarder zijn voor COVID-19 omdat roken betekent dat vingers in contact komen met lippen, wat de kans op overdracht van het virus van hand-op-mond vergroot. Daarnaast kunnen rokers een verminderde longcapaciteit hebben, wat het risico op ernstige ziekten aanzienlijk zou vergroten. 'Patiënten  die minder zuurstof binnen krijgen, zullen een groter risico lopen op ernstige longaandoeningen, zoals een longontsteking', aldus de WHO.