Op welke wijze willen de politieke partijen een gezond leefpatroon promoten? Mag de politiek bepalen hoeveel zout, suiker en vet er in voedsel zit? Moeten er hogere accijnzen komen op tabak en alcohol? En moet er meer ingezet worden op preventiebeleid?

VVD

'Om een gezonde keuze te kunnen maken, is het belangrijk dat er informatie beschikbaar is over een gezonde leefstijl. Of het nu gaat om gezonde voeding, voldoende bewegen of de balans tussen werk en privé. Dit is vooral voor jongeren van belang. Door hen al op jonge leeftijd kennis te laten maken met gezonde voeding en gebitsverzorging, te informeren over alcohol, tabak en drugs en te voorzien van seksuele voorlichting, kunnen zij zelf de keuze maken voor een gezonde leefstijl.

We zijn daarom ook voor het behoud van de huidige leeftijdsgrenzen voor alcohol en tabak. We willen geen vet- of suikertaxen instellen of betuttelende etikettering om gedrag te beïnvloeden. Ook willen wij niet dat zorgverzekeraars risicoselectie of premiedifferentiatie toepassen op basis van (on)gezondheid of leefstijl.'

PvdA

'Preventieve maatregelen die de gezondheid vergroten willen wij onderbrengen in het basispakket. We investeren met verzekeraars in preventieve maatregelen zoals meer bewegen, stoppen met roken en gezonder eten. Preventieve programma’s in buurten en wijken ter bevordering van de gezondheid van kinderen en hun ouders krijgen ook steun. Wij spannen ons in voor meer bewustwording omtrent roken, drank en drugs bij volwassenen. Kinderen tot 18 jaar beschermen we hier expliciet tegen.

Kinderen moeten van jongs af aan leren hoe belangrijk gezond eten is. Europees geld dat voorheen werd ingezet voor bedrijfsinvesteringen, willen wij nu benutten voor voedseleducatie, zodat jonge kinderen al op vroege leeftijd in aanraking komen met gezond eten. Er komt een wettelijk verbod op ongezonde reclame en marketing gericht op kinderen.

In Europees verband is er meer inzet nodig op regels voor minder suiker, zout, kunstmatige toevoegingen en verzadigde vetten in ons voedsel. Wij willen sluitende afspraken voor gezonder voedsel maken met de voedingsindustrie.'

PVV

De PVV heeft over dit onderwerp niets vermeld in het verkiezingsprogramma.

SP

'De sociaaleconomische gezondheidsverschillen gaan we verkleinen. We zetten meer in op preventie, waaronder bestrijding van overgewicht. Dit leggen we ook vast in de wet. Preventieve middelen waarvan het nut is aangetoond, komen in het verzekerde pakket.

De sociaaleconomische gezondheidsverschillen in ons land zijn groot en de afgelopen jaren niet verkleind. Iemand met een hogere opleiding leeft gemiddeld zeven jaar langer en bijna 20 jaar langer in goed ervaren gezondheid. Het is een taak van de overheid dit verschil te verkleinen. Dat kan voornamelijk door meer aandacht te hebben voor het voorkomen van ziekten en ziek worden. Bewezen effectieve preventieve behandelingen komen in het verzekerde pakket.

Programma’s ter voorkoming van verslaving aan drugs, alcohol en roken alsmede de hulpverlening bij het stoppen/afkicken van een verslaving moeten worden uitgebreid. Naast het aanpakken van overgewicht, moet overgewicht vooral voorkomen worden. Daarom gaat de jeugd meer sporten, via een vast aantal uren gym op school en schoolzwemmen en komen er meer mogelijkheden om buiten te spelen. Ook komt er een verbod op snoepreclames die gericht zijn op kinderen.

Roken en meeroken zijn slecht voor de gezondheid. Voorkomen moet worden dat jongeren beginnen met roken. De ‘grijpbaarheid’ van tabak moet verkleind worden door de verkoop van tabak te beperken tot tabaksspeciaalzaken. Ook dient de aantrekkelijkheid van de rookwaren en de verpakkingen daarvan verminderd te worden, door over te gaan op dezelfde, saaie, verpakkingen (plain packaging). Toevoeging van verslavende stoffen en smaakmakers die het aanzetten tot roken van tabak vergroten moet worden verboden.

Vanaf groep 7 tot en met het voorgezet onderwijs willen we meer aandacht voor het ontstaan en de

gevolgen van verslaving (alcohol-, tabak-, drugs-, game-, gokverslaving). We maken een plan om te

bevorderen dat kinderen geen rokers worden en kiezen voor een gezonde levensstijl, op school en

thuis. Ook leren we jongeren het belang om goed om te gaan met geld en schulden te voorkomen.'

CDA

'Het CDA vindt dat een brede aanpak van preventie nodig is waarbij zorgverzekeraars, overheden en maatschappelijke organisaties gezamenlijk afspraken maken over onder andere de inzet voor meer speel- en sportmogelijkheden in de buurt, het voor alle kinderen mogelijk maken om in een rookvrije omgeving op te groeien, het weren van suikerhoudende dranken op school en het inzetten op meer voorlichting en onderzoek.

De partij wil dat toekomstige ouders die tijdens de zwangerschap geholpen kunnen worden om te stoppen met roken en drinken. Wij willen daarnaast dat de overheid een breed tabaks- en alcohol ontmoedigingsbeleid voert, onder andere door een stapsgewijze verhoging van accijns op tabak en alcoholhoudende dranken.

De hoeveelheid suiker, zout en vet in sommige voedingsproducten is problematisch. De verantwoordelijkheid voor een gezond voedingspatroon ligt bij mensen (of ouders) zelf. Voorlichting op scholen kan bijdragen aan een gezondere levensstijl van kinderen en jongeren. Daarnaast zijn afspraken met voedingsproducenten (voornamelijk op Europees niveau) nodig om gezondere voeding te produceren.'

D66

'Een gezonde leefstijl en het voorkomen van vermijdbare zorgbehoefte vormen voor D66 belangrijke uitgangspunten. D66 is voorstander van een actief voedingsbeleid dat gezonde patronen al in de kindertijd aanleert door betere voorlichting over voeding, een actief voedingsbeleid in kinderomgevingen, bescherming van kinderen tegen marketing en impulsaankopen van ongezonde producten.

Wij zijn een voorstander voor afspraken tussen overheid en bedrijfsleven over reductiedoelen op het gebied van suiker, zout en verzadigd vet, waarbij wettelijke maatregelen volgen als de doelen niet worden gerealiseerd.'

ChristenUnie

'Er komt een preventiefonds waaraan alle zorgverzekeraars bijdragen. In de zorgverzekeringswet komt een betaaltitel voor preventie. Zorgverzekeraars werken samen met gemeenten aan preventie. Voeding als integraal onderdeel van goede zorg en van de zorgopleidingen. De richtlijnen en zorgstandaarden worden daarop aangepast.

Het aantal plekken voor verkoop van alcohol en tabak wordt flink ingeperkt. Tabak wordt alleen verkocht in speciaalzaken. De verkoopleeftijd blijft 18 jaar. Plekken waar jongeren veel komen, zoals scholen, worden rookvrij.

Er komt een wettelijke regeling van een gezondere productsamenstelling (minder vet, zout, suiker).

Ook komt er eerlijke en begrijpelijke productinformatie op het etiket.

Sport is belangrijk voor onze gezondheid. De ChristenUnie wil sport voor iedereen, in het bijzonder jongeren, toegankelijk maken. Ook gehandicaptensport is belangrijk. Sport helpt om mensen (weer) in beweging te krijgen, te participeren, met anderen plezier te maken en respectvol met elkaar te leren omgaan. Overheidsgeld wordt daarom ingezet voor de breedtesport en niet voor zaken als betaald voetbal.'

GroenLinks

'De overheid zet zich met maatschappelijke partijen in voor het laten opgroeien van

een rookvrije generatie. Verslavende toevoegingen aan sigaretten en tabak worden

verboden en op terrassen komen rookvrije zones.

Voorkomen van ziekte en ongezondheid is belangrijk. Er komen wijk- en doelgroepgerichte preventieprogramma’s. Zorgverzekeraars en gemeenten moeten samenwerken met bewoners om dit te stimuleren.

Daarnaast zijn meerdere specifieke maatregelen nodig zoals: wettelijke normen voor het maximale gehalte aan zout, suiker en vet in producten als de huidige convenanten niet tot een gezonder productaanbod leiden. De hiv-preventiepil PrEP moet in het basispakket. Fietsen wordt een expliciet aandachtspunt in het gezondheidsbeleid. Verpakkingsmaterialen die schadelijke stoffen afgeven aan voedingsmiddelen, worden uit de handel genomen.'

SGP

'De SGP wil inzetten op voorlichting of onderzoek om gezond gedrag te ontmoedigen en gezond gedrag te stimuleren. Het geld dat aan topsport besteed wordt, kan beter besteed worden aan het stimuleren van bewegen en aan breedtesport.

Als hun kind twaalf wordt, krijgen ouders een duidelijke folder met de feiten over de gezondheidsschade door drugs, tabak en alcohol, maar ook over de gevaren van verslavingsrisico’s van porno, internet, gokken en digitale spelen/games. Al in het basisonderwijs wordt hier aandacht aan besteed.'

Volgens de partij moet er een reclameverbod komen voor alcoholhoudende dranken. Ook vindt de partij handhaving van het alcoholverbod voor jongeren noodzakelijk. 'Jongeren die de fout ingaan kunnen hiervoor een boete krijgen en dienen verplicht te worden 
om bijeenkomsten bij te wonen waarin de risico’s en gevolgen van alcoholmisbruik aan de orde komen. Ook hun ouders moeten daarbij worden betrokken.'

Partij voor de Dieren

De Partij voor de Dieren zet sterk in op preventie. 'Preventie is de basis van een goede gezondheidszorg. Gezonder leven, eten en bewegen spelen een belangrijke rol bij het voorkómen van ziekte en ongemak.' Daarom wil de partij bijvoorbeeld dat er een hoger btw-tarief voor ongezond voedsel komt. Daarnaast pleit de partij voor een verbod op kindermarketing voor ongezonde producten.

'Er komen wettelijke normen voor de maximale gehaltes zout, suiker en vet in beperkte voeding. Energiedrankjes, fastfood en snoepautomaten verdwijnen uit schoolkantines. In plaats daarvan komen er producten die jongeren helpen gezond te blijven. De PvdD wil een reclameverbod op alle publieke zenders voor rookwaren en alcoholische dranken. Reclames voor snoep en fastfood gericht op kinderen onder de 12 jaar verdwijnt. De partij wil ook dat burgers een eerlijke voorlichting krijgen over een gezond leefpatroon.'

50PLUS

50PLUS vindt dat de overheid een duidelijk, actief en integraal ontmoedigingsbeleid moet voeren ten aanzien van alcohol, roken en drugs. Daarnaast wil de partij een gezonde voeding en levensstijl stimuleren, mede door maatregelen in de voedingsindustrie. Ook vindt de partij dat er mee ingezet moet worden op sporten. 'Zowel in het basis- als in het voortgezet onderwijs voor alle leerlingen minimaal vijf uren per week sport, zwemmen en gymnastiek.'