Klinieken zouden minder vaak CT-scans moeten uitvoeren bij kinderen, omdat de straling ervan het risico op hersentumors vergroot. Dat stelt onderzoeker Michael Hauptmann van het Nederlands Kankerinstituut naar aanleiding van een groot onderzoek onder bijna 170.000 kinderen in Nederlandse ziekenhuizen.

Uit de studie blijkt dat het aantal CT-scans bij kinderen stijgt, omdat het een makkelijke en snelle manier is om in - bijvoorbeeld - hun hoofden te kijken. De straling die erbij vrijkomt, is echter hoger dan bij alternatieve onderzoeksmethoden, zo blijkt uit het onderzoek.

Die alternatieve onderzoeksmethoden brengen ook nadelen met zich mee. Zo moet een jong kind bij een MRI bijvoorbeeld onder narcose, omdat het anders niet stilligt. Aan narcose zitten risico's.

Omgerekend komt er 1 hersentumor per jaar bij

Uit de data van 168.394 kinderen die CT-scans kregen in 42 Nederlandse ziekenhuizen, blijkt dat bij hen vaker hersentumors zijn gevonden dat bij de gemiddelde populatie. Volgens Hauptmann is het risico wel klein. Jaarlijks krijgen 120 kinderen een hersentumor en daar komt er door de CT-scans omgerekend één per jaar bij.

Maar Hauptmann zegt ook: 'Nederlandse artsen zijn terughoudend met CT-scans, dus dat we een zeker risico vinden, is opmerkelijk. In andere landen, waar veel meer scans worden gemaakt, kan dat risico oplopen. En als jij als ouder met je kind in de wachtkamer zit, vraag je je misschien toch af: ben ik die ene?'

Hiroshima versus CT-scan

Na de atoombom op Hiroshima in Japan tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebleken dat er een verband bestaat tussen blootstelling aan straling en een verhoogd risico op kanker. Maar de hoeveelheid straling die vrijkomt bij een atoombom is velen malen groter dan bij een CT-scan. De vraag van dit onderzoek was of de gezondheidsrisico's die in Japan werden gevonden, zomaar konden worden omgerekend. 

De wetenschappers, afkomstig uit acht Europese landen, volgden langdurig patiënten na een CT-scan. Zij kozen voor kinderen omdat zij gevoelig zijn voor straling aangezien hun celdeling sneller gaat dan bij volwassenen. Ook hebben leefstijlfactoren zoals roken of drinken nog geen effect gehad op het kind, waardoor het risico van de straling beter te meten is. 

'CT-scans levensreddend'

Nanko de Graaf, radioloog in het Erasmus MC en niet betrokken bij de studie, spreekt van een 'goed en compleet onderzoek'. Door de noodzaak van CT-scans weet hij alleen niet of het stralingsrisico volledig uit te bannen zal zijn.

'CT-scans kunnen levensreddend zijn. Scans van het hoofd worden vaak gemaakt als sprake is van een verdenking van ernstig hoofdletsel. Maak je die scan niet, dan loop je kans een bloeding te missen. En dat kan ernstige gevolgen hebben', aldus de Graaf.

Over de studie zegt hij verder: 'Deze studie onderstreept het nut van onze aanpak en leert ons dat we kritisch moeten blijven kijken naar de stralingsdosis.'

Bron: ANP / De Volkskrant