De Hoge Raad doet vrijdag uitspraak over het toestaan van rookruimtes in cafés, restaurants en andere horecagelegenheden. Eerder oordeelde het gerechtshof al dat rookruimtes niet langer zijn toegestaan. 'De uitzonderingspositie is ongeldig', aldus het hof vorig jaar. De Nederlandse staat tekende bezwaar aan tegen het besluit.

Afgelopen mei adviseerde de advocaat-generaal de Hoge Raad dat de uitspraak van het hof - namelijk dat de uitzondering op het rookverbod voor rookruimtes in horeca-inrichtingen ongeldig is - in stand kan blijven. De Hoge Raad neemt deze adviezen geregeld over, maar lang niet altijd.

Sociale druk 

Volgens het hof kunnen niet-rokers in horecagelegenheden sociale druk voelen om naar mensen in rookruimtes toe te gaan. Medewerkers van cafés en restaurants worden bovendien aan rook blootgesteld als ze de rookruimtes moeten opruimen. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) noemde de uitspraak eerder al 'dramatisch' voor cafés en discotheken met een rookruimte. De organisatie pleitte vorig jaar al voor financiële compensatie voor investeringen die ze hebben gedaan.

Rookverbod op terassen 

Sinds 1 juli 2008 is in Nederland een rookverbod voor de horeca van kracht met een uitzondering voor speciaal aangewezen rookruimtes. Momenteel wordt er ook onder meer gesproken over een rookverbod op terrassen.

Update 10:06 Rookruimtes per direct verboden 

De Hoge Raad heeft de knoop doorgehakt. Rookruimtes in horecagelegendheden moeten per direct worden gesloten. De uitzondering die nu nog bestond voor horeca is in strijd met de wet, oordeelt de Hoge Raad vrijdag. 

Reactie niet-rokersvereniging CAN 

De zaak was aangespannen door de niet-rokersvereniging CAN. Voorzitter Tom Voeten is tevreden, maar ziet ook dat er nog veel moet gebeuren. 'We zijn er nog niet. We willen toe naar een rookvrije generatie, daar is meer voor nodig.' De belangenorganisatie is bezig met onder meer het rookvrij maken van festivals en evenementen. Ook zou de beschikbaarheid van tabak teruggedrongen moeten worden. 'Nog steeds beginnen iedere dag jongeren met roken. Dat gebeurt vooral tijdens het uitgaan. Als daar niet meer gerookt mag worden, en tabak daar niet meer beschikbaar is, wordt de drempel om te gaan roken een stuk hoger.'

Reactie Koninklijke Horeca Nederland 

Koninklijke Horeca Nederland (KHN) noemde de uitspraak eerder al 'dramatisch' voor cafés en discotheken met een rookruimte. Nu spreekt de organisatie van 'een klap in het gezicht voor horecaondernemingen'. Voorzitter Robèr Willemsen van KHN verwijst naar de grote investeringen die horecaondernemers hebben gedaan. Volgens KHN doorkruist de uitspraak bovendien afspraken die zijn gemaakt in het Nationaal Preventieakkoord dat rookruimten pas met ingang van 1 juli 2022 worden verboden. Willemsen noemt dat 'moeilijk te rijmen met de afspraken die we met staatssecretaris Blokhuis hebben gemaakt'.

KHN vindt overigens dat nu ook rookruimtes overal zouden moeten worden verboden. 'Het kan natuurlijk niet zo zijn dat rookruimten in de horeca worden verboden en bij wijze van spreken de rookruimten in het Tweede Kamergebouw gewoon open blijven', aldus Willemsen.

Reactie Alliantie Nederland Rookvrij 

De Alliantie Nederland Rookvrij (ANR) is blij met de uitspraak van de Hoge Raad over rookruimtes in de horeca. Volgens ANR-bestuurslid Sigrid Attema dragen 'rookruimtes bij aan het beeld dat roken normaal is. Maar roken is niet normaal. De ANR werkt toe naar een Rookvrije Generatie, waarbij kinderen niet meer gaan roken. Daarvoor is het juist belangrijk dat niet-roken wordt gezien als normaal. Sluiting van de rookruimtes in de horeca draagt daar aan bij.'

ANR is een samenwerkingsverband van organisaties die als doel hebben 'dat er niemand meer (over)lijdt aan de gevolgen van roken'. Initiatiefnemers zijn de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en het Longfonds.

Update 12:51 NVWA gaat verbod rookruimtes nog niet handhaven 

De komende weken gaat de NVWA nog niet controleren of het verbod op rookruimtes in de horeca wordt nageleefd. ;Handhaving van het verbod is praktisch niet van de ene op de andere dag in gang te zetten', schrijft staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) aan de Tweede Kamer.

Blokhuis bespreekt binnenkort met de NVWA wat op het vlak van handhaving 'realistisch zou zijn'. Hij hoopt de Kamer medio oktober meer duidelijkheid te kunnen geven en tot die tijd worden er geen boetes uitgedeeld. Het is ook nog niet zeker dat er per half oktober wel zal worden gehandhaafd, aldus de bewindsman.

Dubbel gevoel voor Blokhuis 

Blokhuis zegt 'een dubbel gevoel' over de uitspraak te hebben. Het is goed nieuws voor de volksgezondheid, maar het doorkruist ook zijn afspraak met de horecasector. Hij had eerder met de Koninklijke Horeca Nederland 'goede afspraken' gemaakt die rookruimtes in 2022 verbieden.

Bron: ANP