Het wordt voorlopig niet mogelijk dat een kind meer dan twee wettelijke ouders heeft. Dat werd vrijdag na de ministerraad bekendgemaakt. Het besluit leidt tot teleurstelling bij belangenorganisaties.

In de nieuwe regeling houden twee ouders het wettelijk gezag over het kind. Er komt wel 'deelgezag' voor maximaal twee andere ouders zoals pleegouders of stiefouders. Ze krijgen dan beperkte invloed. Ze kunnen bijvoorbeeld met het kind naar de huisarts of cijfers op school opvragen.

De Staatscommissie Herijking ouderschap pleitte in 2016 voor vier wettelijk erkende ouders. Juridische ouders hebben meer rechten en plichten tegenover het kind. Door de komst van andere vormen dan het traditionele gezin zou dat nodig zijn, aldus de commissie.

'Nu nog niet'

Maar zover gaat de nieuwe regeling van het kabinet dus niet. Vooral D66 maakt zich sterk voor het meerouderschap, maar vindt daar de ChristenUnie en het CDA tegenover zich in de coalitie. Wel lijkt het erop dat de deur nog op een kier staat: minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) zegt dat het aantal ouders 'nu nog niet' uitgebreid gaat worden omdat het onder experts én de regeringscoalitie omstreden is, naast het feit dat Nederland dan internationaal voor de troepen uit zou lopen.

Dekker zegt tevens de teleurstelling te begrijpen, maar wijst erop dat dit complexe en gevoelige materie betreft. Hij wijst op de kinderbescherming en de rechterlijke macht, die beducht zijn voor een toename van ouderlijke ruzies als er meer ouders in het spel zijn.

COC: 'Uiterst bezorgd' 

Het COC, dat opkomt voor de belangen van onder anderen homoseksuelen, laat in een reactie weten dat het 'uiterst bezorgd' is. 'Meerouders mogen dan straks wel mee naar een klassenavond, maar hun kind wordt wees als de officiële ouders overlijden. Dat vind ik onacceptabel', zegt COC-voorzitter Astrid Oosenbrug.

Meer rechten voor draagmoeders 

Verder komt er een nieuwe regeling voor draagmoeders. Bij het draagouderschap moet volgens de plannen al voor de geboorte bij de rechter duidelijk zijn wie de ouders zijn. Elk draagmoederschap zal in een register worden vastgelegd zodat kinderen altijd hun biologische ouders kunnen terugvinden. En er moet ten minste één van de wensouders en de draagmoeder in Nederland wonen en de Nederlandse nationaliteit hebben. 

Op de geboorteakte komt de naam van de wensouders. De draagmoeder wel houdt meer rechten: tot het moment van de geboorte of vlak daarna kan ze de rechter vragen de overeenkomst te ontbinden.

Ook wordt draagmoederschap in het buitenland mogelijk. Verder komt er op korte termijn nog een onderzoek naar de vergoeding die er moet komen voor de kosten van het draagmoederschap.

Update 17:44: meer reacties

De regeringscoalitie was scherp verdeeld over de veranderingen in het familierecht. Regeringspartijen VVD en vooral D66 stonden haast lijnrecht tegenover coalitiepartners CDA en ChristenUnie. De een dacht 'kan ik dit wel dragen?', zei de minister, de ander had graag een stuk verder willen gaan.

Die laatsten mogen hopen in de toekomst alsnog hun wensen vervuld te zien. Het familierecht volgt immers wat er in de samenleving verandert, zegt Dekker. Al gebeurt dat wel 'behoedzaam, stap voor stap, voorzichtig'.

Het COC noemt het 'diep triest dat het kabinet meeroudergezinnen zo in de kou laat staan'. De belangenorganisatie, die onder andere opkomt voor homo-ouders, maant nu de Tweede Kamer tot actie. Coalitiepartijen VVD en D66 en oppositiepartijen moeten zelf "op korte termijn alsnog" met een meerouderschapswet komen en zo hun verkiezingsbelofte nakomen, vindt het COC.

Bron: RTL Nieuws, ANP