Niet veel mensen zijn zich ervan bewust dat een euthanasieverklaring bijgewerkt moet worden om deze blijvend te laten gelden. De verklaring moet van tijd tot tijd opnieuw worden besproken met de huisarts, maar minder dan de helft van de mensen met een euthanasieverklaring doet dit ook daadwerkelijk. Dit blijkt uit jarenlang onderzoek van huisarts Matthijs van Wijmen.

Voor zijn onderzoek aan het Amsterdam UMC enquêteerde Van Wijmen zes jaar lang ruim 4000 leden van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) en ruim 1000 leden van de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV). Van de NVVE-leden actualiseerde slechts 42 procent in die hele zes jaar de verklaring, van de NPV-leden deed zelfs maar 28 procent dat.

'Zeker in de laatste levensfase kunnen wensen veranderen'

Het vernieuwen van de verklaring is belangrijk omdat deze anders verouderd is. Dit maakt het moeilijker voor een arts om de wens van de patiënt uit te voeren. 'Zeker in de laatste levensfase kunnen wensen veranderen', zegt een woordvoerder van de artsenfederatie Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) tegen Trouw. 'De wens kan voor een arts onduidelijk zijn als de verklaring niet onlangs opnieuw is ondertekend.'

Daarnaast hebben artsen te maken met regionale toetsingscommissies die hun daden controleren. Als euthanasie niet zorgvuldig uitgevoerd is, worden de artsen op de vingers getikt. Zo werd een dokter recent bekritiseerd omdat hij het leven beëindigde van een patiënt waarvan de wilsverklaring vijf jaar oud was.

Het is niet duidelijk wanneer een verklaring verouderd is

Wanneer de verklaring verouderd is, is niet duidelijk vastgelegd. Er bestaat geen wettelijke regeling voor. De NVVE ziet een harde grens van bijvoorbeeld een jaar daarvoor ook niet zitten: 'Vond het laatste gesprek toevallig net dertien maanden geleden plaats, dan kan een onwillige arts de euthanasie alleen maar makkelijker afwijzen', zegt een woordvoerder tegen Trouw.

Toch praat de euthanasievereniging met de KNMG over een soort richtlijn over hoe vaak een patiënt zijn wilsverklaring met de huisarts moet bespreken. Daarnaast zal zij de leden die langer dan vijf jaar geleden een verklaring hebben afgelegd een herinnering sturen.

Bron: Trouw / NOS