Bram Tjaden (64) is huisarts. Eerst wilde hij nooit meewerken aan het toepassen van euthanasie: 'Ik had moeite met de dood op afspraak.' Maar hij kwam dit jaar tot een nieuw inzicht en zo hielp hij een terminale patiënt bij het beëindigen van zijn leven.

Tjaden vertelt aan RTL Nieuws: 'Ik voelde weerstand tegen het plannen van de dood met de agenda ernaast. Dat mensen bij wijze van spreken zeggen: 'Donderdag kan ik niet, kan het vrijdag?' Het overlijden is zo’n enorm grote gebeurtenis. En dan het rationele van dat plannen, daar had ik moeite mee.'

'Ik was meer van de palliatieve zorg'

In zijn praktijk in Zeist hielp de huisarts patiënten al met pijnbestrijding in de laatste fase, vlak voor de dood: 'Ik heb me altijd ingezet om zo goed mogelijk palliatieve zorg te verlenen.' Palliatieve sedatie houdt in dat iemand in de terminale fase een combinatie van morfine en een slaapmiddel krijgt toegediend om lichamelijke en/of psychische symptomen te verlichten. Af en toe kreeg Tjaden het verzoek van een patiënt voor hulp bij euthanasie. 'Het kwam niet heel vaak voor. Maar als die vraag kwam, probeerde ik uit te leggen dat ik meer van de palliatieve zorg was. Ik heb mensen die het echt wilden, doorverwezen naar de levenseindekliniek of naar andere huisartsen.'

'Mindfulness helpt me evenwichtig in het leven te staan'

Maar Tjaden kreeg moeite met het verzoek bij anderen neerleggen, vertelt hij. 'Dat anderen het moeten opknappen, begon me te hinderen.' Ook zorgde mindfulness bij Tjaden voor nieuwe inzichten. 'Het helpt me om evenwichtig in het leven te staan. Ik ben er rustiger en kalmer door geworden en ik heb een minder oordelende houding naar anderen toe. Daarnaast helpt het me om beter naar mensen te luisteren en te begrijpen wat ze willen. Het was een soort ontwikkeling. Ik was er langzamerhand aan toe.'

Van een 82-jarige patiënt kreeg Tjaden het verzoek om hem te helpen een einde aan zijn leven te maken. De patiënt had een terminale vorm van hartfalen in combinatie met longproblemen. Als Tjaden hem bezocht in het verzorgingshuis hoorde hij hem door de openstaande balkondeuren al hoesten. Hij besloot de patiënt te helpen met zijn wens.

Moeilijke en uitzichtloze situatie

Tjaden vertelt: 'Hij had al een tijd het idee dat het allemaal niet meer hoefde. In verschillende gesprekken gaf hij aan dat hij een einde aan zijn leven wilde maken. Het was een moeilijke en uitzichtloze situatie. Het was voor hem belangrijk om het in eigen hand te kunnen nemen, het te regisseren en te controleren.'

'Twee dierbare foto's en een glaasje wijn'

Samen met een collega-huisarts voerde Tjaden de euthanasie uit. De patiënt had al afscheid genomen van zijn familie. 'Voordat we begonnen, vroeg ik hem of hij zeker wist dat dit was wat hij wilde. Dat hij zich ervan bewust was dat het onomkeerbaar is. Dat wist hij en hij wilde het nog steeds. Hij lag in bed en had twee dierbare foto's bij zich staan en een glas wijn. Hij wilde, nadat hij het dodelijke drankje had genomen, nog graag een glaasje wijn drinken omdat hij daar altijd zo van genoot.'

'Met een enorme wilskracht dronk hij het in drie slokken leeg'

De vastberadenheid van de patiënt vond de huisarts indrukwekkend. 'Hij nam het glas en met een enorme wilskracht dronk hij het in drie slokken leeg. Ik vond het echt bijzonder om te zien met hoeveel overtuiging hij dat deed.' Van het glas wijn kwam het niet meer. 'Ik heb hem een goede reis gewenst. Hij wist hoe belangrijk het was om het drankje binnen te houden en was daar ook geconcentreerd mee bezig. Binnen twee tot drie minuten gingen zijn ogen dicht. Na tien minuten was er geen ademhaling meer.'

'Bijzonder om er deel van uit te maken'

De gebeurtenis heeft indruk gemaakt op Tjaden. 'Het gekke is: het was een mooie dag. Ik reed die ochtend op de fiets naar het adres van de patiënt, met alle spullen in mijn koffer. Je staat voor het stoplicht, vol in het leven, er zijn mensen om je heen die met elkaar praten. En vervolgens ben je er getuige van dat een leven in tien minuten ophoudt. Dat vond ik heel indrukwekkend. Ik had van tevoren bedenkingen, maar ik vond het heel bijzonder om er deel van uit te maken.'

'Het lijden hoort ook bij het leven'

Zelf denkt Tjaden niet dat hij ooit euthanasie wil, mocht dat nodig zijn. 'Ik denk niet dat ik het zou doen. Het lijden hoort ook bij het leven. In die zin heeft dit me niet veranderd.' Ook weet hij niet of hij vaker zal meehelpen aan euthanasie. 'Het doet me wel heel veel. Ik zie het mezelf volgende week niet doen. Maar ik zeg niet: ik doe het nooit weer.'

Bron: RTL Nieuws