Hart- en vaatziekten-patiënten hebben profijt van een hartrevalidatieprogramma, of zij nu vijftig jaar zijn of tachtig, en of ze al andere aandoeningen hadden of niet. Dat concluderen onderzoekers van het Radboudumc in Nijmegen. Dokters van Morgen spreekt een van de onderzoekers, inspanningsfysioloog Thijs Eijsvogels.

Lees in het eerste artikel meer over het onderzoek naar hartrevalidatie.

Waarom is dit onderzoek van belang?
Eijsvogels: 'Het feit dat hartrevalidatie goed is voor mensen, is op zich geen verrassing. De revalidatie is ook in verschillende richtlijnen opgenomen. Wij waren vooral benieuwd: hoe variëren de voordelen van hartrevalidatie voor de verschillende typen patiënten: mannen, vrouwen, jong en oud, comorbide (bij comorbiditeit is er sprake van meerdere ziekten of aandoeningen tegelijkertijd, red.), of niet. Deze studie laat zien: het is nooit te laat om te gaan bewegen, ook al ben je zeventig of tachtig plus. Kleine beetjes helpen en zorgen voor een hogere levensverwachting'.

Betekent dit dat je ook pas hoeft te gaan sporten vanaf je zestigste?
'Je hebt er nog steeds wel voordeel van als je begint met bewegen vanaf je zestigste. Maar als je eerder begint, bijvoorbeeld vanaf je dertigste, pluk je er veel meer de vruchten van. Volgens de Nederlandse normen 'gezond bewegen' van de Gezondheidsraad moeten alle volwassenen ten minste 150 minuten per week sporten en bewegen. Dat moet je dus vanaf je achttiende doen, en als je jonger bent nog vaker'.

De mensen uit de revalidatiegroep hadden 32 procent minder kans op vroegtijdige sterfte, schrijven de onderzoekers. Hoe onderzoek je vroegtijdige sterfte?
Volgens Eijsvogels is 'vroegtijdige sterfte' een wat abstract begrip. 'We bedoelen eigenlijk dat we kijken naar overleving. Je ziet dat er in de hartrevalidatiegroep minder mensen zijn dood gegaan dan in de andere groep. Je moet dan wel zorgen dat de groepen vergelijkbaar zijn, bijvoorbeeld op leeftijd en op andere diagnoses. Dan kom je uit op een risicoreductie, en die is dus 32 procent'.

Waar richt vervolgonderzoek zich op?
Eijsvogels: 'Een van onze vervolgvragen is: maakt het uit hoe snel je start met zo'n revalidatieprogramma? Dat is ook een hele actuele vraag: veel hartrevalidaties hebben een tijd stil gelegen vanwege het coronavirus. Het ziekenhuis was te druk, en het was de vraag of patiënten in groepsverband konden trainen. Inmiddels is dat weer een beetje opgestart, en kijken we ook of mensen zowel thuis als in het ziekenhuis kunnen revalideren'.

Ook dat thuis revalideren wil het Radboudumc nader bestuderen. Het ziekenhuis hoopt dat patiënten elementen uit het revalidatieprogramma blijven vasthouden. Eijsvogels: 'Vaak zijn patiënten die een hartinfarct hebben gekregen mensen die gedurende hun leven veel inactief zijn geweest. Je krijgt hen niet zomaar aan het bewegen. In een andere studie willen we kijken wat er gebeurt als we die revalidatie verlengen, in de thuissituatie en met een app'.

De link naar de publicatie van het onderzoek vind je hier (Engelstalig)