De afgelopen week kwam er veel nieuws over de zorgkosten naar buiten. Reden voor Zorg.nu om alles voor je op een rijtje te zetten.

Op Prinsjesdag maakt het demissionair kabinet bekend dat het eigen risico in 2018 stijgt van 385 euro naar 400 euro. De volgende dag vraagt de oppositie om duidelijkheid van de formerende partijen over de plannen voor het eigen risico. Twee van de vier formerende partijen (CDA en CU) hebben immers tijdens de verkiezingscampagne gepleit voor een lager eigen risico.

Plan formerende partijen: geen hoger eigen risico

Op 20 september maakt formateur Zalm bekend dat de formerende partijen willen dat het eigen risico in 2018 niet stijgt. Demissionair minister Schippers (Volksgezondheid) start vervolgens een spoedprocedure waarmee voorkomen kan worden dat het eigen risico volgend jaar automatisch omhoog gaat bij stijgende zorgkosten. Zelf noemt Schippers het plan van de formerende partijen 'symboolpolitiek'. Volgens haar is het uiteindelijk toch de burger die betaalt. De zorgpremie zal namelijk nog hoger worden als het eigen risico op hetzelfde niveau blijft.

Hogere zorgpremie

Voordat het zover is, gaat de Tweede Kamer nog in debat op 25 september. Henk Nijboer van de PVDA, noemt het plan van de aanstaande coalitie om het eigen risico te bevriezen, maar wel de premie te laten stijgen 'schuiverij met dubbeltjes'. Fleur Agema van de PVV spreekt van een 'gigantische farce'.

De aanstaande oppositie komt met voorstellen om het eigen risico te verlagen, de extra stijging van de zorgpremie te voorkomen en om de koppeling tussen de zorgkosten en het eigen risico uit de wet te halen. Maar de toekomstige regeringspartijen vinden het te kort dag voor zulke 'fundamentele veranderingen' in het zorgstelsel. De formerende partijen veranderen ook de volgende dag niet van standpunt en uiteindelijk gaan de meeste oppositiepartijen met frisse tegenzin akkoord met de wetswijziging. De Tweede Kamer en de Eerste Kamer stemmen dezelfde dag nog over het plan en dan is het definitief: het eigen risico stijgt niet en blijft volgend jaar 385 euro.

Verzekeraar DSW verrast met lager eigen risico en premie

Als dinsdag de discussie in de Tweede Kamer nog in volle gang is, brengt zorgverzekeraar DSW traditiegetrouw als eerste haar tarieven voor het nieuwe jaar uit. Die zijn tegen ieders verwachting in lager dan verwacht. De Miljoenennota komt uit op een eigen risico van 385 euro en een stijging van de gemiddelde premie. De verzekeraar hanteert een verrassend eigen risico van 375 euro en verlaagt haar premie ten opzichte van vorig jaar met zes euro.

Eigen risico is wettelijk bepaald

Eigenlijk bepaalt de overheid de hoogte van het eigen risico en mogen verzekeraars daar niet van afwijken. DSW bereikt de lagere premie door aanspraak te doen op haar eigen reserves. Dit kunnen ze doen omdat het bedrijf ziet dat de zorgkosten lager uitvallen dan door het kabinet is berekend. Volgens minister Schippers kan dit omdat DSW over recentere cijfers beschikt dan het ministerie. Volgens de verzekeraar schatte het ministerie stijgende loon- en prijsstijgingen in de zorg te hoog in.

Overige verzekeraars

Volgens de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) betekent dit niet dat de andere verzekeraars ook met zo’n scherp aanbod komen. Het is namelijk de vraag of zij ook hun reserves willen aanspreken. Menzis geeft aan notitie genomen te hebben van de verlaging van DSW, wil haar eigen koers te varen. Zilveren Kruis zegt nog zeker tot november nodig te hebben om de nieuwe premie te berekenen. Ook CZ rekent nog even door. Zij geven aan de concurrentie in de gaten te houden en bekijken hoe financiële reserves ingezet kunnen worden om de premie te dempen.

Zorgkosten stijgen in 2018

Feit blijft dat de zorgkosten stijgen, ook al ziet DSW aan de binnenkomende rekeningen dat de kosten meevallen. Brancheorganisatie Zorgverzekeraars Nederland (ZN) voorspelde al dat de premie per verzekeraar sterk kan verschillen. De miljoenennota gaat uit van een stijging van de zorgkosten die binnen de zorgverzekeringswet vallen van 43 miljard euro in dit jaar naar 45 miljard euro volgend jaar. In 2021 worden die kosten geschat op 53 miljard euro. Het Radboudumc voorspelt dat in het jaar 2040 ongeveer 22 procent van ons nationaal inkomen aan zorgkosten zal worden gespendeerd, tegenover veertien procent dit jaar.

Hoe komt dit?

Mensen worden steeds ouder en hebben dus ook langer zorg nodig. Hoe ouder, hoe meer zorg. Er komen nieuwe, meestal prijzige medicijnen uit, waarvan iedereen gebruik wil kunnen maken. De zorgverzekeraars spreken al enkele jaren hun reserves aan en de bodem komt langzaam in zicht. Zo kunnen ze de premies niet meer kunstmatig laag houden. Het allerduurst is het salaris van het personeel. Nu de economie goed loopt, wil iedereen daarvan mee profiteren. Zo ook het ziekenhuispersoneel dat er binnen twee jaar tijd vier procent bij krijgt.

Maatschappelijke vraagstukken

Met het oog op de onhoudbare zorgkosten komt de maatschappij komende jaren voor grote vraagstukken te staan. Moet het volk betalen voor dure behandelingen die het leven slechts enkele maanden verlengen? Of voor kostbare behandelingen van een orthodontist om tanden recht te zetten en ivf bij onvruchtbaarheid? Het zijn vraagstukken waar in de toekomst steeds vaker over zal worden bericht.

Bron: ANP