Het wordt dinsdag het moment van de waarheid voor de voorgestelde donorwet van Kamerlid Pia Dijkstra (D66). De senaat behandelt het omstreden voorstel om het donorsysteem zo te veranderen dat mensen standaard orgaandonor zijn, tenzij ze daartegen bezwaar maken. In de Tweede Kamer werd het wetsvoorstel vorig jaar met slechts één stem verschil aangenomen.

Dijkstra staat voor een lastige opgave. Veel fracties in de senaat hebben nog vragen over het voorstel. Omdat het om zo’n gevoelig onderwerp gaat lieten de fracties in de Tweede Kamer hun leden vorig jaar al vrij stemmen, ieder parlementslid maakte zijn eigen overweging.

Meer donororganen

Voorstanders hopen dat er met het nieuwe systeem meer donororganen beschikbaar komen en minder patiënten overlijden terwijl ze op de wachtlijst staan. Tegenstanders vinden onder meer dat de overheid te ver gaat door op deze manier aanspraak te maken op iemands lichaam na overlijden.

Tegenstemmer kwam te laat

Overigens scheelde het niets of het wetsvoorstel had de senaat niet eens gehaald. Bij de stemming in september ontbrak Kamerlid Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren. Hij had tegen willen stemmen, wat het einde had betekend voor het wetsvoorstel. Hij kwam echter te laat.

Donorlijst

De wachtlijst voor patiënten die in afwachting zijn van een donororgaan loopt op, blijkt uit cijfers van de Nederlandse Transplantatiestichting (NTS). Inmiddels zijn dat er 1115. Een jaar eerder stonden er 1071 patiënten op de wachtlijst.

Het merendeel (650) wacht op een nier, gevolgd door een long (178), lever (128) en hart (107).

Meer organen gedoneerd

Vorig jaar hebben 244 donoren na hun dood een of meer organen afgegeven, 4 procent meer dan het voorgaande jaar. Het aantal transplantaties met organen van levende donoren bedroeg afgelopen jaar 558. Per jaar overlijden zo'n 150 mensen omdat een orgaan niet op tijd komt.

Update 13.36 uur: Veel kritische vragen over voorstel

De leden van de Eerste Kamer hebben veel kritische vragen gesteld over het voorstel voor een nieuw donorsysteem van Tweede Kamerlid Pia Dijkstra (D66). Bij SGP en ChristenUnie lag de nadruk op principiële bezwaren. Maar ook de PvdA en het CDA stelden veel kritische vragen, onder meer ook over de uitvoerbaarheid van het plan.

Dijkstra staat ook in de Eerste Kamer voor een lastige opgave bij het verdedigen van haar wetsvoorstel. De Eerste Kamerleden kunnen over het voorstel vrij stemmen, zonder dwang van hun fractie.

Tegenstander Ton van Kesteren (PVV) was duidelijk. 'Een keuze onder dwang is geen vrijwillige keuze', zei hij. Ook Roel Kuiper van de ChristenUnie vind het een onzalig idee om mensen voortaan als donor te beschouwen, tenzij diegene bezwaar maakt. 'Laten we die Rubicon niet overtrekken.' Ook Kuiper vindt dat de overheid te ver gaat door op deze manier aanspraak te maken op iemands lichaam na overlijden.

Jopie Nooren (PvdA) en Maria Martens (CDA) stelden veel vragen over de praktische bezwaren en uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel. Martens vroeg zich onder meer af of er in het huidige systeem wel alles aan is gedaan om meer donoren te werven, door bijvoorbeeld gemeentes een rol te geven als mensen een paspoort of rijbewijs komen afhalen. De kanttekeningen van PvdA en CDA zijn interessant, aangezien hun twee fracties naar verwachting verdeeld zullen stemmen. Het debat gaat na de lunch door.

Voorstanders hopen dat er met het nieuwe systeem meer donororganen beschikbaar komen en minder patiënten overlijden terwijl ze op de wachtlijst staan.

De senaat stemt volgende week over het wetsvoorstel.

Bron: ANP