Constant pijn ervaren kan van grote invloed zijn op hoe je door het leven gaat. Het slikken van (zware) pijnstillers lijkt dan vaak de enige oplossing. Nu is er mogelijk een manier gevonden die patiënten met chronische pijn een uitweg biedt: therapie met Virtual Reality. 

Het Nederlandse bedrijf Reducept won met zijn VR-therapie afgelopen jaar de World Summit Awards van de Verenigde Naties, een prestigieuze prijs voor innovaties die bijdragen aan de oplossing van een maatschappelijk probleem. Reducept heeft een VR-bril uitgevonden waarmee patiënten aan de hand van spelletjes inzicht krijgen in hun eigen pijn. De bril neemt mensen mee in hun eigen lichaam, door ze bijvoorbeeld in een spel hun eigen pijn kapot te laten schieten. Heb je rugklachten, brengt het spel de pijn in je ruggengraat in beeld, waarna je die vervolgens weg moet laseren. 

Zorgnu spreekt met hoogleraar Harry van Goor, die aan het Radboudumc onderzoek doet naar chronische pijn en de behandeling hiervan aan de hand van VR-therapie. 

Chronische pijn vereist specifieke behandeling

Bij acute pijn is sprake van een pijnprikkel die je kunt wegnemen, bij chronische pijn is dat niet zo. 'De pijn is in het brein een eigen leven gaan leiden. Je kan het zien als een soort afwijking in de hersenen, het zit letterlijk tussen de oren', legt Van Goor uit. 

Om chronische pijn te behandelen moet je volgens Van Goor vooral kijken naar de rol van de hersenen. 'Je kan niet zoals bij acute pijn de pijnprikkels weghalen met pijnstillers. Mensen met chronische pijn moeten een inzicht krijgen in hoe ze die pijn kunnen controleren. Ze moeten begrijpen dat het niet weg gaat, maar dat het wel te beheersen valt.'

Tweeledig effect

De patiënten van Van Goor krijgen de VR-therapie tot driemaal per dag, 45 minuten per keer. Van Goor zegt op twee manieren positieve resultaten te verwachten. Ten eerste zijn de patiënten tijdens een sessie afgeleid, waardoor ze minder pijn ervaren. Maar dat is niet het belangrijkste effect. 'Als je alleen maar VR doet om af te leiden, zou je een half uur na de behandeling weer pijn hebben.' 

Van Goor ziet namelijk dat patiënten ook na de therapie minder pijn ervaren. 'Ze krijgen spelenderwijs controle over de pijn. Het is een soort educatietool; ze leren de pijn begrijpen en vervolgens ook hoe ze met die pijn om moeten gaan.' 

VR-therapie nog in de kinderschoenen 

Van Goor is positief over de resultaten, maar stelt ook dat er nog veel moet gebeuren. Er is volgens hem nog te weinig bekend over in welke omstandigheden de behandeling het meest tot zijn recht komt. 'Ook de content kan nog uitgebreider. Als het meer gepersonaliseerd is, kunnen patiënten er nog meer baat bij hebben.'

Daarbij wordt er volgens Van Goor over het algemeen vaak verkeerd gedacht over hoe je chronische pijn bestrijdt. 'Er moet een gedrags- of cultuurverandering plaatsvinden dat chronische pijn niet meer wordt gezien als iets wat je met een pil op kan lossen. Chronische pijn is iets waarmee je moet leren omgaan. Als dat je lukt, zal de pijn minder worden.'

Er is dus veel onderzoek en een andere opvatting over pijnbehandeling nodig. 'Maar dat de VR-therapie veelbelovend is voor mensen met chronische pijn, dat staat vast.'