Zijn er wel genoeg medische beschermingsmiddelen voor zorgpersoneel in de strijd tegen het nieuwe coronavirus, en wat wordt er gedaan als er tekorten ontstaan? Het is een vraag die leeft bij veel partijen in de Tweede Kamer, waar donderdag wordt gedebatteerd over het virus.

Let op: Informatie in dit artikel kan verouderd zijn. Ga naar de website van de Rijksoverheid en het RIVM voor meer informatie.​​​​​​​​​​​​​​

Vooral over mondkapjes maakt zorgpersoneel zich al langer zorgen. Omdat burgers deze ook willen kopen, dreigt er in de zorg een tekort te ontstaan. Op het ministerie van Volksgezondheid werd woensdag overleg gevoerd met onder meer fabrikanten en de GGD, over mondkapjes maar ook over andere beschermingsmiddelen zoals handschoenen en beschermende pakken.

Wondgaas en chirurgische maskers

Ook werd er gesproken over andere medische hulpmiddelen zoals wondgaas en chirurgische maskers, die vaak worden geproduceerd in China en daardoor moeilijk of niet leverbaar zijn. Het ministerie verwacht donderdag meer te kunnen zeggen over hoe tekorten kunnen worden voorkomen.

Waarom worden er in andere Europese landen verdergaande maatregelen getroffen dan in Nederland, vragen onder andere CDA en de SP. Zo heeft Duitsland bijvoorbeeld een exportverbod op mondkapjes ingesteld en besloten Frankrijk en Italië scholen en universiteiten te sluiten.

Keiharde maatregelen of de rust bewaren?

De PVV vindt dat er veel steviger moet worden ingegrepen om verdere verspreiding van het virus tegen te gaan. 'Kijk, keiharde maatregel', zegt Kamerlid Chris Jansen, wijzend naar Italië. 'Waarom doen wij niets?' Hij vindt ook dat vluchten uit risicogebieden niet meer zouden moeten mogen landen in Nederland.

VVD en D66 willen benadrukken dat het belangrijk is de rust te bewaren, en vertrouwen in experts te hebben. Experts van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en de GGD kwamen de afgelopen weken al meerdere keren naar Den Haag om Kamerleden bij te praten.

Update: GGD'en gaan mondkapjes en beschermingsmiddelen beter verdelen

De GGD'en gaan mondkapjes en andere beschermingsmiddelen tegen het coronavirus beter verdelen over zorgverleners in Nederland. Ook krijgen ziekenhuizen niet langer automatisch voorrang, maar kunnen bijvoorbeeld ook huisartsen voorgaan als de nood bij hen hoger is. De fabrikanten hebben beloofd daaraan mee te werken.

In bijvoorbeeld Limburg komen artsen, verpleegkundigen en ander zorgpersoneel mondkapjes tekort. In Groningen zijn er juist nog over. De GGD'en gaan de voorraden nu beter verdelen, zei minister Bruno Bruins (Medische Zorg) in een debat met de Tweede Kamer over de uitbraak van het virus.

Export van hulpmiddelen verbieden?

In de Kamer gingen al stemmen op om de export van mondkapjes, handschoenen en beschermende pakken te verbieden, zoals Duitsland heeft gedaan. Of om naar Frans voorbeeld de voorraden in beslag te nemen en door de overheid te laten uitdelen. Maar daar voelt de liberale bewindsman niets voor. Nederland telt volgens hem ook geen mondkapjesfabrikant. Exportverboden werken daarom eerder in ons nadeel. Hij vindt het Franse spoor niet juist en wil Parijs daarop aanspreken.

De afspraken tussen zorgaanbieders, leveranciers en de GGD'en zijn vrijwillig, zegt Bruins. Maar mochten de tekorten echt nijpend worden, dan kan het nodig worden om wat te forceren. Daarvoor heeft de minister voorlopig genoeg bevoegdheden, denkt hij.

Bruins gaat verder na of hij mensen kan aanpakken die een slaatje proberen te slaan uit de schaarste aan bijvoorbeeld mondkapjes. Hij vraagt zijn collega's van Justitie en Economische Zaken of het rekenen van woekerprijzen kan worden aangemerkt als economisch delict.

Update 20:45 uur: Bruins rekent erop dat lopende EU-contracten worden nageleefd

Bruins rekent erop dat lopende contracten in de EU over de levering van mondkapjes en ander beschermend materiaal tegen het nieuwe coronavirus worden nageleefd, ook vanuit Duitsland. Hij zei dat na afloop van een speciale vergadering met de EU-ministers van Volksgezondheid over het virus.

Er is bij sommige lidstaten waaronder Nederland en België zorg over de aankondiging van een exportverbod op mondkapjes door onder andere Duitsland. Volgens een woordvoerster van de Europese Commissie mag een lidstaat exportrestricties of een verbod binnen de EU opleggen voor producten onder bijzondere omstandigheden, zoals het belang van de volksgezondheid.

'Maatregel moet proportioneel zijn'

Zo’n maatregel moet wel proportioneel zijn en worden gemeld in Brussel. Ze zei dat de commissie een verzoek in dit verband heeft ontvangen van Duitsland en Frankrijk. Volgens Bruins heeft zijn Duitse collega Jens Spahn in de vergadering benadrukt beschermingsmiddelen als mondkapjes ter beschikking te willen houden voor artsen, verpleegkundigen en ander zorgpersoneel. 'Een hek om je eigen land zetten en mondkapjes voor eigen gebruik willen houden is geen goed idee. We zullen daar ongetwijfeld verder over spreken', aldus de minister.

Frankrijk besloot vrijdagochtend per decreet de prijs van desinfecterende handgels aan banden te leggen. Bruins zei dat het belangrijk is dat de prijzen van gels 'normaal' blijven en dat mensen niet gaan hamsteren. Hij zei zich 'te oriënteren over eventuele maatregelen'.

Bron: ANP