Een ongeneeslijke ziekte, waarvan je slechts kunt hopen dat je het niet krijgt: alzheimer is de vrees van eenieder die op leeftijd raakt. Iedere doorbraak binnen deze slopende ziekte wordt over de hele wereld dan ook met veel interesse ontvangen. Zo ook de nieuwste.

Alzheimer is de meest voorkomende variant van dementie, met geheugenverlies als belangrijkste symptoom. Op dit moment is er nog geen medicijn om alzheimer te genezen, al is het wel mogelijk om mensen te testen op de aanwezigheid van de ziekte. Daarvoor moet er echter een dure PET-scan van de hersenen worden gemaakt of vocht uit de hersenen worden afgenomen.

Bloedtest op alzheimer

'Een absolute doorbraak.' Zo noemt Philip Scheltens, hoogleraar neurologie en directeur van het Alzheimercentrum VUmc in Amsterdam, de nieuwe ontdekking. Het is vanaf nu met een simpele bloedtest mogelijk om te voorspellen of iemand alzheimer op de korte of lange termijn zal ontwikkelen. Overigens is een dergelijke bloedtest niet helemaal nieuw, maar met de nieuwe test 'is er nog minder tau-eiwit nodig om aan te tonen dat alzheimer op komst is', aldus Scheltens.

Vrij vertaald betekent dit dat de ziekte in een heel vroeg stadium kan worden aangetoond. En dat kan helpen in de zoektocht naar een medicijn. 'We hebben vooralsnog geen medicijn, omdat we ten eerste tot op heden niet in staat waren alzheimer zo goed en zo vroeg vast te stellen. Daarnaast is het moeilijk om de medicijnen langs de beschermende hersenbarrière op de juiste plek in de hersenen te krijgen. En tot slot heeft het geen zin om te behandelen als de ziekte zich al verder heeft ontwikkeld. Dan ben je te laat', licht Scheltens toe.

Gaat iedereen nu getest worden?

Iemand wordt vooralsnog pas getest zodra diegene klachten heeft of als alzheimer veel voorkomt in de familie. 'Dat is nog steeds waar het mee begint, ook bij de bloedtest. Het is niet voor de algemene bevolking', stelt Scheltens.

De hoogleraar vertelt dat het Alzheimercentrum in Amsterdam beschikt over de nieuwe bloedtesten en dat er wordt gesproken over de toepassing ervan. 'We moeten uitvinden wat het in de klinische praktijk gaat opleveren en wat het voor winst oplevert voor patiënten.'

Meer informatie over de doorbraak in het alzheimeronderzoek? Beluister dan het radio-item van AVROTROS-radioprogramma Stax&Toine.