De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) heeft de richtlijn herzien over euthanasie op verzoek bij patiënten met een psychische stoornis. Psychiaters krijgen dagelijks te maken met patiënten die uit het leven willen stappen en het omgaan hiermee is complex omdat de doodswens mogelijk deel uitmaakt van het ziektebeeld.

In het nieuwe voorschrift staat een procedure die wordt doorlopen bij een verzoek om levensbeëindiging van een psychiatrisch patiënt. 'In de richtlijn is meer ruimte voor het betrekken van familie en naasten in alle fasen, en ligt meer dan voorheen de nadruk op het bespreekbaar maken van het onderwerp tussen arts en patiënt,' meldt de NVvP. 'Daarnaast is de beoordeling van resterende behandelopties aangescherpt en de reikwijdte van de richtlijn naar ook andere artsen dan psychiaters verbreed.'

Vier fasen

De richtlijn bestaat uit vier fasen die arts en patiënt samen doorlopen in het verzoek om euthanasie: verzoek, beoordeling, consultatie en uitvoering. Een verzoek betekent niet dat artsen de plicht hebben om het verzoek in te willigen, net als dat de patiënt niet het recht heeft dit te eisen. De verantwoordelijkheid ligt wel bij de arts om het onderwerp te bespreken met de patiënt.

Een psychiatrische stoornis kan het oordeelsvermogen van de patiënt beïnvloeden. Hierdoor is het moeilijk om te bepalen of de doodswens vrijwillig en weloverwogen is. Daarnaast kan de doodswens tijdelijk zijn of een van de klachten van de stoornis zijn.

NVVE tevreden met plan

De Nederlandse Vereniging voor een vrijwillig levenseinde (NVVE) is tevreden met het nieuwe plan. De vereniging vindt het vooral positief dat psychiaters zelf vaker euthanasieverzoeken zouden moeten behandelen en dus minder doorverwijzen naar de Levenseindekliniek.

De NVVE hoort veel klachten van psychiatrisch patiënten dat hun arts telkens nog (nieuwe) behandelmethoden ziet en dat de doodswens niet serieus wordt genomen. In de beoordelingsfase wordt dan ook een second opinion door een onafhankelijk deskundig psychiater verplicht gesteld. Deze psychiater bekijkt ook welke behandelmogelijkheden er nog zijn. In deze fase wordt ook gekeken of het verzoek vrijwillig en weloverwogen is en of er sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden.

Levensbeëindiging op verzoek komt in de psychiatrie weinig voor. In 2017 bedroeg het totale aantal meldingen van euthanasie 6585, waarvan 83 op psychiatrische grondslag.

Heb jij hulp nodig? Je kunt contact opnemen met Stichting 113.

Bron: NVvP / NVVE