Een groot deel van de mannen met niet uitgezaaide (lokale) prostaatkanker heeft geen goed beeld van de verschillen tussen behandelopties. Dit leidt in sommige gevallen tot teleurstelling en onverwachte bijwerkingen, zoals erectiestoornissen en incontinentie. Dat blijkt uit onderzoek van het Antoni van Leeuwenhoek en het UMC Utrecht.

Voor de behandeling van lokale prostaatkanker kan de patiënt meestal kiezen uit bestraling, actief volgen (en pas handelen bij groei) en het operatief laten verwijderen van de prostaat. Uit het onderzoek blijkt dat maar twintig procent van de ondervraagden wist dat de levensverwachting bij alle drie de keuzes gelijk is. Ook wist maar een derde dat een operatie en bestraling even effectief zijn. Wel kon tachtig procent van de deelnemers de verschillende bijwerkingen noemen.

Verkeerd beeld van 'actief volgen'

45 procent van de mannen denkt dat bijna iedere man die zich actief laat volgen uiteindelijk een behandeling krijgt, terwijl meer dan de helft nooit behandeld hoeft te worden. Deze wetenschap zou hun keuze kunnen beïnvloeden.

Voorlichting over bijwerkingen

Een operatie kan leiden tot urine-incontinentie en erectiestoornissen, terwijl een bestraling darm- en blaasproblemen als gevolg kan hebben. De patiënt kiest samen met de medisch specialist voor de behandeling die het best bij hem past. Volgens onderzoeker Marie-Anne van Stam is er betere voorlichting nodig. 'Als mannen geen goed beeld hebben van de verschillen tussen de behandelingen, kunnen ze ook geen weloverwogen keuze maken.' In het onderzoek zijn de vragenlijsten van 426 patiënten geanalyseerd die recent geïnformeerd waren over de behandelmogelijkheden door hun medisch specialist.

Patiënt voorlichten in tweede gesprek

Volgens Stam hoeven patiënten geen experts te worden, maar moeten ze wel de belangrijkste verschillen weten. 'Het is daarom belangrijk dat medisch specialisten voorafgaand aan de behandelkeuze nagaan of de patiënt een goed beeld heeft van de behandelingen en hun mogelijke bijwerkingen.' Uit de resultaten van het onderzoek kwam naar voren dat patiënten die een verpleegkundig specialist of radiotherapeut spraken naast het gesprek met de uroloog, de verschillen tussen de behandelingen beter kunnen benoemen.

Lokale prostaatkanker

Prostaatkanker is de meest voorkomende kankervorm bij mannen in West-Europa. In Nederland worden jaarlijks 11.000 mannen gediagnosticeerd met de ziekte. Zeventig procent van deze mannen heeft lokale, niet uitgezaaide prostaatkanker.

Bron: Antoni van Leeuwenhoek