Je hebt psychische hulp nodig en gaat daarvoor naar de huisarts. De huisarts verwijst je door naar een ggz-instelling, maar een jaar later sta je nog steeds op de wachtlijst en krijg je niet de hulp die je nodig hebt. Het consumentenprogramma Radar liet in hun uitzending zien dat de wachttijden bij ggz-instellingen sterk toenemen, ondanks de afspraken die vorig jaar gemaakt zijn tussen brancheorganisaties en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

In juni 2017 maakten brancheorganisaties in de geestelijke gezondheidszorg en het ministerie van VWS afspraken om vóór 1 juli 2018 de wachttijden teruggebracht te hebben binnen de norm, ook wel de Treeknorm' genoemd. Dit is niet gelukt: mensen met psychische klachten zitten thuis, met het risico dat die klachten toenemen.

Geestelijke gezondheidszorg opgedeeld in stukken

Sinds de invoering van het nieuwe zorgstelsel is de psychische zorg opgedeeld in stukken. Preventieve zorg wordt door de gemeentes aangeboden, lichte psychische klachten worden behandeld bij de huisarts of in de basis-ggz en voor complexe psychische klachten word je behandeld binnen de specialistische ggz.

Volgens Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) zijn een aantal oorzaken te herleiden tot de kwaliteit van zorg bij een zorgaanbieder, zoals de inrichting van het behandelproces, de verantwoordelijkheidsverdeling wanneer een cliënt op de wachtlijst staat, samenwerking in de zorg en transparantie over wachttijden.

GGZ Nederland ziet als grootste oorzaak het personeelstekort en de daarmee gepaarde regeldruk: 33 procent van alle zorgtijd gaat naar administratie.

Ook deskundigen maken zich zorgen

Deskundigen maken zich zorgen over de lange wachttijden. In de uitzending van Radar komt psychiater Esther van Fenema aan het woord. Volgens haar is de wachtlijstproblematiek veroorzaakt door de complexiteit van de geestelijke gezondheidszorg en de hoeveelheid betrokken partijen. 'Er wordt een hoop gepraat over rapporten, plannen en taskforces waarbij ik langzamerhand het idee heb dat het is omdat er niks mag of moet veranderen. Het is al jaren aan de gang. Het wordt een soort klucht. Wat gaat er concreet voor de patiënt gebeuren?' Volgens psychiater Van Fenema moeten psychiaters hier veel meer bij betrokken worden.

'Transparante' wachttijden komen niet overeen met realiteit

Sinds 1 januari 2018 verplicht de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) ggz-instellingen en vrijgevestigde psychiaters en psychologen hun wachttijden aan te leveren bij Vektis, naast hun publicatieplicht op de website. Psychiater in opleiding, Marijke Booij, deed een steekproefsgewijs onderzoek naar wachttijden met behulp van een fictieve patiënt. Bij bijna de helft van de onderzochte instellingen kwam de wachttijd op de website niet overeen met de werkelijke wachttijd.

Toezicht IGJ op ggz-instellingen

IGJ laat naar aanleiding van de uitzending van Radar weten dat zij het thema 'wachttijden' tot een vast onderwerp maakt bij reguliere toezichtbezoeken. Hierbij kijkt de inspectie onder andere naar de manier waarop een instelling actief de wachttijden probeert terug te dringen en hoe er gecommuniceerd wordt over actuele wachttijden en zorgbemiddeling door de zorgverzekeraar.

GGZ Nederland zegt de komende maanden extra in te zetten op het opschonen van wachtlijsten en het delen van goede voorbeelden, waardoor er van elkaar geleerd kan worden. 'We zullen keihard werken aan het terugdringen van de wachttijden door samenwerking in de regio, innovatie (online behandeling) en het verbeteren van de afstemming tussen intake, diagnostiek en behandeling.'

Bekijk het fragment van Radar:

Bron: Radar