Het Openbaar Ministerie (OM) hoeft geen strafrechtelijke vervolging in te stellen tegen de tabaksindustrie. Het gerechtshof in Den Haag heeft dat donderdag bepaald. Zolang de tabaksproducenten zich houden aan de nationale en Europese regels, kan niet gesteld worden dat hun sigaretten illegale producten zijn en is er ook geen sprake van strafbaar gedrag, aldus het hof.

Advocate Bénédicte Ficq deed in 2016 namens longkankerpatiënte Annemarie van Veen en een aantal maatschappelijke organisaties aangifte van zware mishandeling (die de dood tot gevolg heeft) en valsheid in geschrifte tegen de vier grootste tabaksproducenten in Nederland. De tabaksindustrie heeft volgens de klagers sigaretten bewust verslavend gemaakt.

OM zelf eerder al besloten aangifte niet voor de rechter te brengen

Begin dit jaar had het OM zelf al besloten de aangifte niet voor de rechter te brengen, omdat het geen grond zag voor een kansrijke vervolging. Daarop spande Ficq bij het hof een zogeheten artikel 12-procedure aan om alsnog vervolging af te dwingen. Dat wijst de klacht nu af.

Het feit dat sigaretten verslavend kunnen zijn en gezondheidsrisico's opleveren, betekent volgens het gerechtshof evenmin dat er sprake is van strafbaar gedrag. Klagers hadden onder meer hun beklag gedaan over 'sjoemelsigaretten'. Ze menen dat de tabaksproducenten de uitkomsten van de rookmachine hadden gemanipuleerd, waardoor het leek alsof de sigaret minder schadelijk was.

Het hof verwijst naar besluit van overheden

Maar het hof wijst erop dat het gebruik van 'ventilatiegaatjes' in het filter van de sigaret en de toevoeging van kankerverwekkende stoffen al lang bekend is bij de Nederlandse overheid en Brussel. Dat was tot nu toe geen aanleiding voor de overheden om de regels voor de productie en het testen van sigaretten aan te scherpen, aldus het hof.

Daarnaast heeft het hof het merendeel van de klagers niet-ontvankelijk verklaard, omdat zij geen rechtstreeks belanghebbenden zijn.

Tabaksindustrie: vonnis hof geen verrassing

Brancheorganisatie VSK van de tabaksindustrie zegt niet verrast te zijn door de beslissing van het gerechtshof om geen strafrechtelijke vervolging in te stellen. 'Het Openbaar Ministerie had in februari de klacht in een sterk geformuleerd besluit verworpen en concludeerde daarbij dat de tabaksfabrikanten zich houden aan de wet.'

Ook tabaksfabrikant Philip Morris wijst erop dat het bedrijf een 'legaal, strikt gereguleerd product verkoopt'. Het bedrijf in Bergen op Zoom stelt dat de beste keuze voor de gezondheid is 'om nooit te beginnen met roken of om te stoppen'. 'Philip Morris houdt onverminderd vast aan haar ambitie om sigaretten zo snel mogelijk te vervangen door rookloze producten. Dit is in het belang van de roker, de volksgezondheid en de samenleving in het algemeen.'

Ficq gaat door met strijd tegen tabaksindustrie

Advocate Bénédicte Ficq gaat door met de strijd tegen de tabaksindustrie. Volgens haar heeft het gerechtshof in Den Haag besloten om tabaksproducenten niet te vervolgen op juridisch-technische gronden, maar staat het hof inhoudelijk wel aan de zijde van de aangevers. 'De boodschap is duidelijk: ze willen wel maar ze kunnen niet.'

Ficq zei donderdag in een toelichting op het besluit van het gerechtshof dat in politiek Den Haag en in Europa wordt aangeklopt. Of er nog een andere juridische procedure wordt begonnen, zoals tegen de Staat of in Europa, is Ficq nog aan het uitzoeken. Ze sluit dat niet uit.

Volgens haar blijkt uit de motivatie dat het hof de tabaksfabrikanten op één lijn stelt met drugsproducenten en -handelaren.

Bron: ANP