Zoals vrouwen te maken krijgen met de overgang, ook wel de menopauze genoemd, zo komen mannen ook in de overgang terecht. 'De andro- of penopauze heet het dan,' vertelt schrijfster Francine Oomen (59). Zij dook in het onderwerp toen zij zelf in de overgang terechtkwam. 'De overgang bij vrouwen is al een taboe, maar bij mannen is dit taboe zo mogelijk nog veel groter.'

Oomen geeft lezingen over de overgang haar ervaringen hiermee. Ze maakte er ook een boek over: de graphic novel Oomen Stroomt Over (2017). In haar zoektocht naar informatie over de menopauze ontdekte ze onder andere dat dit geen verschijnsel is dat exclusief is voorbehouden aan mannen. Voor de camera van Zorg.nu vertelt zo over de overgang bij mannen.

Een onderwerp waarover niet makkelijk wordt gepraat

'Mannen hebben ook een overgang, dat klopt: de andropauze, of de penopauze,' vertelt Oomen. Het is niet een onderwerp waarover makkelijk gepraat wordt, weet ze. 'De overgang bij vrouwen is al een taboe, maar bij mannen is dit taboe zo mogelijk nog veel groter.'

Oomen vervolgt: 'Maar in feite is elke man boven de 45, 50 ook in de overgang. Daar is zo mogelijk nog veel minder onderzoek naar gedaan.'

Hormonen

In een eerdere Zorg.nu-video legde Oomen al uit dat veranderingen in de hormoonspiegel een belangrijk onderdeel vormen van de vrouwen-overgang. Bij mannen is daar ook sprake van.

'Mannen worden voornamelijk aangestuurd door testosteron, maar hebben ook andere geslachtshormonen die hun gedrag en hun gevoelsleven - en eigenlijk hun hele identiteit - bepalen. En die gaan ook in de decline, die nemen ook af. Dat heeft ook allerlei consequenties.'

Overgang bij mannen: de symptomen
Overgang bij mannen: de symptomen. Illustratie: Francine Oomen

Oomen noemt een paar lichamelijke veranderingen en klachten waarmee mannen te maken kunnen krijgen door het geschommel van hormoonverhoudingen.

'Verandering van figuur. Vrouwen hebben dat in de overgang, maar mannen ook: de beruchte strandbalbuik en de mannentieten. Dat komt eigenlijk allemaal door de afname van testosteron.'

'Mannen op die leeftijd kunnen ook klachten hebben als opvliegers en slapeloosheid. Of dat ze nerveus zijn, dat ze veel meer zweten. Dat zijn allemaal hormoongerelateerde klachten waarnaar ook nog heel weinig onderzoek gedaan is.'

Andere verschijnselen waarmee mannen in de overgang mogelijk te maken krijgen, zijn volgens Oomen vergeetachtigheid, slaapstoornissen, spiermassaverlies, libidovermindering en erectieproblemen. 

De overgang als midlife crisis?

'Dus we veranderen tijdens de overgang - óók mannen. En dat wordt dan gekscherend de midlife crisis genoemd. En dat is het misschien ook wel, maar dat is ook heel goed denk ik, dat je eens even een time out neemt en gaat herijken: waar gaat het nou allemaal over? Is this all there is? Dat is een heel goede vraag.'

Oomen ziet de andropauze, net als de menopauze, dus als een geschikte periode om je te bezinnen en jezelf vragen te stellen.

'Wat wil ik met de komende helft van mijn leven? Tegenwoordig komt er nog bijna een helft aan vastgeknoopt. Dat is fantastisch. En ga ik die ''identiteitsvragen'' die zowel bij een man als bij een vrouw spelen, verdoven? Ga ik die nog meer proberen onder vloerkleed te stoppen? Of ga ik die gewoon aan? Ga ik eens even kijken naar wat ik nou eigenlijk belangrijk vind in mijn leven?' 

Over Francine Oomen

De naam Francine Oomen is veel ouders en (ex-)pubers waarschijnlijk wel bekend. Oomen schreef en illustreerde tussen 1990 en 2015 ruim honderd boeken, waaronder de Hoe overleef ik-serie.

In 2017 publiceerde ze de graphic novel Oomen Stroomt Over. Daarin schreef en tekende ze over haar ervaringen met de overgang. Tegenwoordig geeft ze er lezingen over.

De overgang bij vrouwen

Eerder sprak ze met Zorg.nu over wat de menopauze (de overgang bij vrouwen dus) inhoudt en hoe je ermee om kunt gaan:

Wat is de overgang en hoe ga je ermee om? Francine Oomen vertelt