Maar liefst drie miljoen Nederlanders slikken regelmatig middelen tegen brandend maagzuur. Deze maagzuurremmers kun je op doktersrecept krijgen, maar zijn ook vrij verkrijgbaar bij de drogist of apotheek. Hierdoor ligt het werkelijke aantal gebruikers van maagzuurremmers waarschijnlijk nog hoger. Maar zijn deze medicijnen wel echt altijd nodig?

Zure, brandende oprispingen. Eén op de vijf Nederlanders heeft hier wekelijks of vaker last. Maagzuur helpt bij de spijsvertering en beschermt het lichaam tegen bacteriën. De maag is beschermd tegen dit zuur door een dikke slijmlaag, maar de slokdarm niet. Als dit zuur omhoog komt, geeft dit een vervelend en brandend gevoel in de slokdarm.

Er zijn verschillende maagzuurremmers, die het zuurgehalte in de maag afremmen. Je hebt milde varianten, zoals kalktabletten, de bekendste is een Rennie. Er zijn ook zwaardere middelen, de zogehete proponpompremmers, zoals Omeprazol en Pantoprazol. Arts en verouderingswetenschapper David van Bodegom van kennisinstituut Leyden Academy: 'Volgens de richtlijn moeten huisartsen bij brandend maagzuur de lichtst mogelijke pillen voorschrijven, maar in de praktijk krijgt 95% de zwaarste pillen.'

Kans op darminfecties door langdurig gebruik

Volgens Van Bodegom zijn deze medicijnen dan ook niet geheel zonder risico: 'Maagzuur is er niet voor niets en als je maagzuur onderdrukt, verlies je de barrièrefunctie tegen de bacteriën die je tijdens het eten binnenkrijgt. Mensen die langdurig maagtabletten slikken, hebben dan ook drie keer zoveel kans op darminfecties.'

Ook huisarts Tamara de Weijer waarschuwt: 'Bij chronisch gebruik kun je een vitamine B tekort krijgen, nierfalen en heb je meer kans op botontkalking. Het zijn echt geen onschuldige maagtabletten.'

'Met aanpassingen in je leefstijl kom je ook heel ver'

Volgens De Weijer weten mensen vaak niet dat ze zelf ook veel kunnen doen aan hun maagklachten. In haar boek 'Eet beter voor je maag en darmen' legt de huisarts uit dat je met aanpassingen in je leefstijl ook heel ver komt: 'Je kunt op een natuurlijke manier van je maagklachten afkomen, door bijvoorbeeld je voeding aan te passen. Zuivel kan veel klachten geven, maar ook koffie, alcohol, roken en vet eten kunnen maagzuur veroorzaken.'

In zijn boek Ontpillen laat David van Bodegom zien dat veel mensen met eenvoudige aanpassingen in hun eetgewoonten van hun maagzuurklachten kunnen afkomen: 'Wanneer je kleinere porties eet, is er meer ruimte in de maag en heb je minder last van zuurbranden. Je kunt jezelf dit eenvoudig aanleren door van kleinere bordjes te eten. Dan schep je minder eten op namelijk.'

Verder moet je volgens Van Bodegom goed kijken welk eten klachten geeft en deze dan zoveel mogelijk vermijden. Veel water drinken helpt ook, maar wel kleine slokjes gedurende de dag. En kauwgom eten: 'Kauwgom zorgt voor de aanmaak van speeksel en dit kan ervoor zorgen, net als bij het drinken van kleine slokjes water, dat het maagzuur de juiste kant op stroomt en niet omhoog komt.'

Gezond gewicht is belangrijk

Ook een gezond gewicht is belangrijk. De Weijer: 'Bij mensen met een dikkere buik wordt de maag omhoog geduwd. Als het maagklepje niet meer goed werkt, dat de zure maaginhoud normaal gesproken tegenhoudt, wordt het zuur naar de slokdarm geduwd. Dus je buikomvang verminderen helpt vaak ook.'

Als je toch maagzuurklachten blijft houden, terwijl je wel met je leefstijl aan de slag bent gegaan, moet je volgens De Weijer aan de bel trekken: 'Als de zure maaginhoud teruggeduwd wordt in de slokdarm kan dit cellen beschadigen en op langere termijn slokdarmkanker veroorzaken. Dus als je bijvoorbeeld het gevoel hebt dat je je eten niet goed kunt doorslikken, moet je echt naar de huisarts.'

'Maagzuurklachten zijn echt gerelateerd aan leefstijl'

De Weijer schrijft vrijwel alleen maagzuurremmers voor bij aangetoonde afwijkingen en bij mensen boven de zeventig die bloedverdunners slikken, omdat er dan kans op maagbloedingen is: 'Ik ben niet tegen medicatie, maar bij leefstijlgerelateerde ziekten staat aanpassen van leefstijl op één en medicatie op de tweede plaats. En maagzuurklachten zijn echt gerelateerd aan leefstijl.'

Het Nederlands Huisartsen Genootschap waarschuwt niet te lang door te gaan met het gebruik van maagzuurremmers bij brandend maagzuur, maar wel als deze worden gegeven bij bepaalde aangetoonde afwijkingen of om maagbloedingen of maagzweren te voorkomen bij gebruik van andere noodzakelijke medicijnen. Het is belangrijk om niet in één keer te stoppen, maar langzaam af te bouwen. Sowieso geldt: stop nooit zomaar met voorgeschreven medicatie, raadpleeg altijd eerst je huisarts.