Je kunt je tanden elektrisch poetsen of met de hand. Welke van deze twee manieren is beter? En hoe vaak moet je een tandenborstel vervangen? Zorg.nu vroeg het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA) en de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Tandheelkunde (KNMT) om antwoorden.

Noot: Dit is een artikel uit april 2017, gecontroleerd door de redactie in februari 2019.

'Het belangrijkste voordeel van poetsen met een elektrische tandenborstel is dat deze veel sneller beweegt', zegt Martijn Rosema van het ACTA. 'Je hoeft de borstel dus alleen maar goed op de tand of kies te plaatsen, waarbij je ook een klein randje van het tandvlees moet meepoetsen en niet ook nog hoeft te bewegen. Dat is voor veel mensen al moeilijk genoeg. Je hoeft je dus maar op één component te focussen waardoor je gemiddeld genomen beter poetst.'

'Elektrische borstel verwijdert tandplak beter'

Mariska de Beijer van de KNMT noemt meer voordelen. Bijvoorbeeld over de kop van de borstel: 'De ronde kop is klein en komt daardoor makkelijk op moeilijk bereikbare plaatsen.' Ook stelt De Beijer dat roterende elektrische tandenborstels beter tandplak verwijderen dan normale handtandenborstels. Bovendien zit er in veel elektrische tandenborstels een timer waardoor je weet wanneer je twee minuten hebt gepoetst.

'Waarschuwing bij te hoge poetskracht'

Zijn er ook nadelen? Volgens De Beijer en Rosema niet. Alleen zou het 'trillen' van de tandenborstel als vervelend ervaren kunnen worden, zegt de Beijer. In tegenstelling tot de elektrische borstel, weten de deskundigen over de handtandenborstel juist alleen nadelen, en geen voordelen te noemen. Rosema: 'Vanuit consumentenperspectief zou je kunnen stellen dat het een voordeel is dat handborstels veel goedkoper zijn. Maar als je minder zorg afneemt van de tandarts of mondhygiënist doordat je elektrisch poetst, ben je misschien toch voordeliger uit. Tandheelkundige zorg is vrij kostbaar.' Als tweede nadeel van de handtandenborstel noemt Rosema dat mensen met een handtandenborstel vaak te veel kracht zetten, terwijl er bij een elektrische borstel vaak een poetskrachtsensor in zit die waarschuwt bij een te hoge poetskracht.

'Ronde borstels zijn net iets beter'

Zowel De Beijer als Rosema raden de elektrische borstel aan. Welk type kies je dan? 'Er zijn borsteltjes met een rond kopje dat heen en weer draait, en borsteltjes met een langwerpig kopje dat heen en weer trilt', zegt Rosema. 'Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat beide technieken effectief zijn maar dat ronde borstels net iets beter zijn.' Daarnaast moet je letten op de stroomvoorziening van de borstel. De Beijer: 'Een tandenborstel met een oplaadbare accu werkt beter dan een tandenborstel op batterijen, aangezien die laatste minder reinigingskracht heeft en een beperkter aantal poetsbewegingen maakt.'

Let op slijtage van je borstel

Over het frequentie van het vervangen van een tandenborstel zijn de deskundigen het niet direct eens. De Beijer stelt dat iedere 10 tot 12 weken raadzaam is, maar eerder als de tandenborstel slijtage vertoont of je ziek bent geweest. Rosema vindt het lastig een periode aan te geven, maar raadt aan naar de slijtage van de borstelharen te kijken: 'Niet iedereen verslijt een borstel met hetzelfde tempo dus om er een x-aantal maanden aan te hangen vind ik onjuist. Mijn advies is om een borstel te vervangen als de haren van de borstel zover zijn verbogen dat ze buiten de steel komen. Als dat eerder gebeurt dan drie maanden is het niet alleen tijd voor een nieuwe borstel maar ook voor een poetsinstructie. Je poetst dan waarschijnlijk met te veel kracht.'

'Ragertjes zijn het meest effectief'

Wie denkt dat je met een (elektrische) tandenborstel je hele gebit reinigt heeft het mis. Volgens De Beijer zit 40 procent van je tandoppervlak tussen je tanden en maak je met alleen tandenpoetsen dus maar 60 procent schoon. Rosema: 'Ragertjes zijn het meest effectief, als die tussen de tanden passen. Is de ruimte tussen de tanden erg klein, gebruik dan een tandenstoker om de laatste voedselresten weg te halen. Flosdraad is lastig in gebruik, en daardoor meestal niet erg effectief.'

Tot slot geven Rosema en De Beijer nog vijf tips:

  1. Poets je tanden twee keer per dag, twee minuten lang
  2. Gebruik fluoride-tandpasta, dit voorkomt gaatjes
  3. Reinig dagelijks tussen je tanden met bijvoorbeeld tandenstokers of ragers
  4. Houd je aandacht bij het poetsen en kijk in de spiegel wat je doet (dus niet weglopen en ondertussen iets anders doen!)
  5. Gezond tandvlees bloedt nooit! Bloedt het wel, vraag dan advies aan je tandarts of mondhygiënist. Rosema: 'Een goed advies bestaat minimaal uit een instructie hoe je moet poetsen. Alleen de suggestie om beter te poetsen is waardeloos!'

Bron: KNMT/Ivoren Kruis/ACTA