In het merendeel van de kant-en-klare satésauzen zit te veel suiker, concludeerde de Consumentenbond afgelopen maandag na eigen onderzoek. Volgens de organisatie zit er soms ook te veel zout in. Dokters van Morgen vroeg aan foodwatch: bij welke middelen moet je alert zijn op een teveel aan suiker of zout?

Volgens de voedselwaakhond is het in ieder geval verstandig op te letten bij bewerkte producten. Dat kunnen allerlei soorten voedingsmiddelen zijn, maar extra alertheid is geboden als er ook nog eens claims worden gedaan als 'dit is gezond', 'dit is rijk aan vezels', 'dit bevat extra vitaminen'. Laat je daardoor niet inpakken!

Ontbijtgranen, 'gezonde' tussendoortjes, frisdranken, chips...

'Ontbijtgranen zijn een redelijk problematische categorie', vertelt foodwatch. Fabrikanten doen vaak alsof die gezond zijn, maar dat is lang niet altijd het geval. En mensen eten er vaak veel van, zo ziet ze voedselwaakhond. Die waarschuwt trouwens ook voor de zogenaamde 'gezonde tussendoortjes', dat blijken geregeld toch vooral gewoon koekjes te zijn. En natuurlijk is het goed om op te letten met frisdranken, chips en dergelijke producten.

Sauzen kúnnen een teveel aan suiker of zout bevatten, maar volgens foodwatch heb je ook de 'betere leerlingen van de klas'. 'Artikelen van die fabrikanten staan alleen vaak niet op ooghoogte in de supermarkt, en daardoor zien consumenten ze minder snel'.

De industrie stelde zelf regels op

Dat er te veel suiker, zout en verzadigd vet in veel producten zit, daarover is wel overeenstemming, vertelt foodwatch. In het akkoord 'Verbetering productsamenstelling' zijn daarover dan ook afspraken gemaakt, samen met de industrie.

'Dat is eigenlijk een soort zelfregulering. De industrie bepaalt zelf de grenzen en maken zelf afspraken of beloften om minder suiker en zout in hun producten te verminderen. Uit studies blijkt echter dat die afspraken veel te flexibel zijn, en ook dat ze niet altijd worden nageleefd'.

Foodwatch pleit daarom voor strenge eisen voor de hoeveelheden suiker, zout en vet in producten. Ook een 'suikertaks' zou een oplossing kunnen zijn, producten die veel suiker bevatten zullen dan in prijs stijgen.

In ieder geval zullen consumenten nu vooral zelf goed moeten op letten als zij boodschappen doen, maar het blijkt voor hen niet altijd even makkelijk om te ontdekken of een voedingsmiddel wel of niet gezond is. De voedselorganisatie zou ook graag zien dat er een soort voedsellogo komt waarop de consument in een oogopslag kan zien hoe gezond een voedingsmiddel is.

Maximale hoeveelheden suiker

Foodwatch kijkt onder meer naar de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als het gaat om maximale hoeveelheden suiker en zout.

In de richtlijn 'Suikerinname voor volwassenen en kinderen' van de WHO uit 2015 wordt sterk aanbevolen om maximaal tien procent van de dagelijkse energie uit 'vrije suikers' te halen.

Foodwatch: 'Dit betekent voor volwassen vrouwen bijvoorbeeld ongeveer vijftig gram per dag, ofwel 12 ½ suikerklontje (vier gram). De WHO adviseert zelfs beperking tot vijf procent voor extra gezondheidsvoordelen. 9 op de 10 jongeren (7-18 jaar) en 6 op de 10 volwassenen (19-69 jaar) overschrijdt de 10 procent norm, zo blijkt uit de meest recente voedselconsumptiepeiling van het RIVM'.

Die grote hoeveelheden aan vrije suikers krijgen mensen volgens foodwatch vooral binnen door: de consumptie van niet-alcoholische dranken (frisdrank en sap, 32%), suiker en snoepgoed (25%), koek en gebak (17%) en zuivel (12%)

Maximale hoeveelheden zout

De WHO adviseert daarnaast een zoutinname van minder dan 5 gram per dag. 'De WHO concludeert dat een zoutinname van kleiner dan 5 gram per dag in vergelijking tot een zoutinname groter dan 5 gram per dag (maar waar wel sprake is van een mindering in de zoutinname) een significante daling van de bloeddruk oplevert', aldus foofdwatch.

Mensen krijgen volgens foodwatch (die zich baseert op cijfers van het RIVM) vooral zout binnen door brood (28%), gevolgd door kaas (10%), vleeswaren (10%), vlees(bereidingen) (7%), melkproducten (6%) en hartige snacks, (maaltijd)sauzen en soepen, elk afzonderlijk goed voor een bijdrage van 5%.

Wil je het etiket van een product checken? Dan kun je ook eens deze informatie van het Voedingscentrum lezen.