Je moeder, beste vriend of collega heeft kanker: hoe kun je hem of haar ondersteunen? Daarvoor praten we tijdens een livestream met Anette Pet, klinisch psycholoog en werkzaam bij het Helen Dowling Instituut, een ggz-instelling die zich richt op psychologische zorg bij kanker. 'Probeer niet stoer te doen'

Eigenlijk kun je nooit exact weten wat een patiënt voelt. Vraag daarom altijd wat er in iemand omgaat, en hoe hij of zij wil dat je hem ondersteunt. De één heeft behoefte om er vaak en veel over te spreken, terwijl de ander er niet continue mee bezig wil zijn. Vraag dus aan iemand die ziek is wat hij of zij fijn vindt en trek niet zomaar conclusies. Anette: 'In principe kan je alles vragen. Vaak is het beter om je daarbij op de persoon zelf te richten in plaats van te delen wat jij eerder hebt gehoord. Vertel dus niet hoe je tante haar behandeling heeft ervaren, maar vraag hoe het is voor de patiënt zelf. Patiënten zitten vaak niet te wachten op een verhaal over die tante, en mocht dat wel zo zijn dat vragen ze dat zelf wel.'

'Zet een pan soep voor de deur'

Niet alleen vragen blijven stellen is belangrijk. Soms is het waardevoller om gewoon iets doen en iemand praktisch te helpen. Zet eens een pan soep voor de deur, of vraag actief welke boodschappen iemand nodig heeft. Door er stellig in te zijn dat je sowieso iets gaat halen, voelt de patiënt zich minder bezwaard dat jij die paar boodschapjes meeneemt.

Problemen met werkgever bij het reïntegreren

Stel dat je werkgever moeite heeft met het feit dat jij ernstig ziek bent geweest, en weer gaat reïntegreren. Hoe ga je daar dan mee om? Anette: 'Ga met je bedrijfsarts in gesprek. Bespreek met hem of haar hoe je ervoor kunt zorgen dat jouw leidinggevende op de hoogte is van de (langdurige) beperkingen die jouw herstel met zich meebrengt. Kijk naar hoe je inzet geoptimaliseerd kan worden. Bijvoorbeeld door je dagen anders in te delen, of op bepaalde dagen minder uur te werken.' Ook voor werkgevers heeft Anette een tip: 'Werk kan een fijne afleiding zijn voor (ex-)patiënten. Probeer dat in je achterhoofd te houden om zo te kunnen bijdragen aan een positief herstel.'

Emotioneel nog veel last

Iets anders dat Anette vaak hoort, is dat wanneer alle behandelingen achter de rug zijn de omgeving denkt dat de ziekte 'wel voorbij' is. Terwijl bij patiënten vaak dan pas het besef komt en ze emotioneel nog veel last kunnen hebben. Maar wat kun je doen om je omgeving hierin te 'begeleiden'? Anette: 'Ik zeg altijd dat je als patiënt je eigen PR moet doen. Je moet mensen uitleggen hoe het bij jou werkt. Dat de ziekte misschien over lijkt, maar dat je helemaal nog niet 100 procent hersteld bent. Probeer niet te stoer te doen. En leg uit dat je met een grote onzekerheid moet leven.'

De angst gaat nooit helemaal weg

Hoe moet je omgaan met de onzekerheid en de angst dat de kanker misschien terugkomt? Anette: 'Mensen denken soms dat je die angst helemaal weg moet zien te krijgen. Maar die angst gaat nooit helemaal weg. Probeer te beseffen dat de angst een deel van jouw leven is, en probeer ervoor te zorgen dat die angst niet te groot wordt. Dit kun je doen door er met andere mensen over te praten en door aan je dokter te vragen waar je op moet blijven letten. Wat zijn signalen waarbij je je echt zorgen moet maken? Aan de ene kant moet je je dus goed laten informeren, maar aan de andere kant moet je genoeg afleiding zoeken en je weerkracht versterken.'

Kijk de livestream terug: